Littekenvorming in het longweefsel door langdurige blootstelling aan kolenstof, ook bekend als stoflongen
Mijnwerkerslong is een ernstige longziekte die wordt veroorzaakt door het inademen van kolenstof, waarbij in de loop van jaren uitgebreid littekenweefsel in de longen is gevormd (longfibrose), wat tot voortschrijdende ernstige kortademigheid leidt. De ernst van de aandoening hangt af van de mate van blootstelling aan kolenstof en de mate van littekenvorming. Mijnwerkerslong was vroeger een algemene ziekte in de mijnstreken. Door het verdwijnen van de kolenindustrie en de verbeterde veiligheid in de mijnen die er nog zijn, is de ziekte in westerse landen steeds zeldzamer geworden.
Bij mijnwerkerslong is kolenstof ingeademd en in de longblaasjes terechtgekomen. In de loop der jaren veroorzaakt het stof irritatie van het longweefsel. Voortgaande blootstelling aan het stof kan tot een ernstige verlittekening leiden. De ziekte wordt nog erger als het kolenstof veel silicaten (zie Silicose, hierna) bevat. Roken verergert de aandoening.
- Mijnwerkerslongen
- Op deze opname van het longweefsel is de zwarte neerslag van kolenstof rond de longblaasjes te zien. Uiteindelijk veroorzaakt dit littekens in het longweefsel.

- Luchtholte
- Neerslag kolenstof
Mijnwerkerslong kan jarenlang vrijwel onopgemerkt blijven of relatief weinig symptomen hebben. Tot de latere symptomen behoren:
- zwart slijm ophoesten;
- kortademigheid bij inspanning die steeds erger wordt.
Iemand met mijnwerkerslong en littekenvorming is vatbaarder voor andere longziekten, zoals chronische bronchitis (zie COPD
) en tuberculose.
Mijnwerkers die bovendien reumatoïde artritis hebben, kunnen het syndroom van Caplan ontwikkelen, waarbij ronde knobbelige haarden en holten in de longen ontstaan.
Omdat een mijnwerkerslong met littekenvorming steeds erger wordt (progressief is), kan uiteindelijk ademhalingsinsufficiëntie optreden.
Uw huisarts, bedrijfsarts of longarts wil behalve de klachten waarschijnlijk ook uw arbeidsverleden weten. Er kan een röntgenfoto worden gemaakt en de longfunctie kan worden getest.
Ook worden waarschijnlijk het zuurstofgehalte en kooldioxidegehalte van het bloed gemeten (zie Bloedgas meten, Bloedgas meten (test)). Hieruit blijkt hoeveel zuurstof uit de longen de bloedsomloop bereikt en kan worden ingeschat hoever de aandoening gevorderd is.
Rook niet en vermijd verdere blootstelling aan kolenstof. Als u alleen mijnwerkerslongen hebt zonder littekenvorming en niet langer aan het stof bent blootgesteld, hoeft u niet te worden behandeld, omdat de ziekte niet verder gaat. Als er littekenvorming is, kunnen de klachten ook zonder verdere blootstelling nog verergeren. Hoewel de littekenvorming niet te genezen is, kunnen bronchusverwijders en Zuurstoftherapie (behandeling) worden voorgeschreven om de symptomen te verlichten. Ook kan geregelde De diverse therapeuten helpen bij het verwijderen van het slijm uit de luchtwegen.
- Leeftijd
- Komt meer voor boven de 40 jaar
- Roken verergert de ziekte
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Komt meer voor bij mannen door de grotere kans op een beroepsziekte
- Leefwijze
- Roken verergert de ziekte
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis