Het bovenste deel van de luchtwegen bestaat uit de neus en de keel en de bijbehorende structuren. Hiertoe behoren de neusbijholten (met lucht gevulde holten in de schedel) en het strottenhoofd. Er kunnen zich allerlei aandoeningen voordoen, variërend van algemene klachten, zoals een bloedneus en voorhoofdsholteontsteking, tot kanker van de keel of het strottenhoofd.
Eerst worden de aandoeningen van de neus en de sinussen (de met lucht gevulde holten in de schedel naast en boven de neus, in bovenkaak en voorhoofd) besproken. Hiertoe behoren de bloedneus, die meestal het gevolg is van een beschadiging (ongeval, neuspeuteren), maar soms een symptoom van een ernstige aandoening, en neusbijholteontsteking, een veelvoorkomende ziekte die meestal door een virus wordt veroorzaakt. Een gezwel in de neusbijholten is zeldzaam.
Neusverstopping kan problemen met de slaap veroorzaken, en twee daarvan, snurken en slaapapneu, worden hier besproken. Daarna volgen veelvoorkomende aandoeningen waarbij keel, strottenhoofd of tonsillen zijn ontstoken. Ten slotte komen de goedaardige stembandknobbels en kanker van keel en strottenhoofd aan bod.
Infecties van neus en keel worden elders beschreven (zie Infecties en infestaties), evenals allergische rhinitis, een veelvoorkomende aandoening van de neus.
Neus- en keelaandoeningen bij kinderen, zoals vergrote amandelen, worden eveneens in een ander deel behandeld (zie Baby- en kindertijd).
- Voorhoofdsholte (sinus)
- Neusamandel
- Luchtpijp
- Stembanden
- Strottenhoofd (larynx)
- Strottenklepje (epiglottis)
- Keel (farynx)
- Neusholte
- Keelamandel
Zie Ademhaling voor meer informatie over de structuur en functie van de neus en de keel.
