Een groep middelen ter behandeling en preventie van angina pectoris (pijn op de borst) door een coronaire vaataandoening
- isosorbidedinitraat/mononitraat
- nitroglycerine
Nitraten worden vaak samen met andere middelen gebruikt bij de behandeling van angina pectoris (Angina pectoris), wat pijn op de borst betekent die ontstaat door een zuurstoftekort in de hartspier.
Nitraten kunnen worden voorgeschreven ter preventie van aanvallen van angina of om tijdens een aanval de symptomen te verlichten. Nitraten behandelen echter niet de onderliggende oorzaak van de angina, hetgeen meestal een vernauwing van de kransslagaderen van het hart is, veroorzaakt door atherosclerose (zie Coronaire hartziekten, Coronaire hartziekten).
Nitraten zorgen ervoor dat de aderen, dat wil zeggen de zuurstofarme bloedvaten, zich verwijden (dilateren). Daardoor wordt het gemakkelijker voor het hart om het bloed in het lichaam rond te pompen. Als gevolg daarvan heeft de hartspier minder zuurstof nodig. Daarbij kunnen nitraten tevens de kransslagaderen verwijden, vooral wanneer ze via een spray of een tablet onder de tong worden toegediend, zodat er ook meer bloed (met zuurstof) naar de hartspier gaat.
Nitraten kunnen worden gebruikt om snelle verlichting te bieden bij een aanval van angina pectoris, maar ook om een volgende aanval te voorkomen. Een snelwerkend nitraat geeft direct verlichting van de pijn bij een aanval van angina, maar is na 20 tot 30 minuten uitgewerkt. Deze soorten zijn beschikbaar in de vorm van een zuigtablet onder de tong, of in de vorm van een spray (zie Gebruik sublinguale spray). De arts kan iemand ook adviseren steeds een snelwerkend nitraat te gebruiken vlak voor inspanning.
Een langwerkend nitraat heeft meer tijd nodig om effectief te worden dan een snelwerkend nitraat, maar het kan urenlang nieuwe aanvallen van angina voorkomen. Langwerkende nitraten kunnen ook worden voorgeschreven in de vorm van pleisters. De pleisters moeten elke dag ergens anders op het lichaam worden geplakt, om de kans op allergie te beperken. In het ziekenhuis kunnen nitraten intraveneus worden toegediend als spoedeisende behandeling ter verlichting van een angina-aanval.
Nitraten veroorzaken regelmatig kloppende hoofdpijn en overmatig blozen. Ook kunnen ze een snelle verlaging van de bloeddruk geven, waardoor iemand licht in het hoofd wordt bij het opstaan.
Wie een langwerkend nitraat gebruikt, kan ongevoeligheid (tolerantie) ontwikkelen, zodat het middel steeds minder effect heeft. Dat is te voorkomen door het gebruik van een pleister of zalf acht tot twaalf uur per dag te onderbreken en de langwerkende tabletten alleen vroeg op de dag in te nemen.
