Een groep geneesmiddelen die worden gebruikt tegen pijn en ontstekingen, vooral in spieren, banden en gewrichten
- diclofenac
- flurbiprofen
- ibuprofen
- indometacine
- ketoprofen
- meloxicam
- nabumeton
- naproxen
- piroxicam
- sulindac
NSAID’s zijn niet-steroïde ontstekingsremmende pijnstillers (Geneesmiddelen voor de hersenen en het zenuwstelsel), die worden gebruikt om de pijn en ontstekingen te bestrijden die bij verschillende aandoeningen van het bewegingsapparaat voorkomen. Ook worden ze vaak gebruikt tegen pijn of ontstekingen die niets met het bewegingsapparaat te maken hebben, zoals hoofdpijn (Hoofdpijn).
Hoewel het strikt genomen een NSAID is, wordt acetylsalicylzuur (Aspirine, Ascal) meestal niet ondergebracht bij de overige NSAID’s, omdat het maar een beperkte werking tegen ontstekingen heeft. Bij de behandeling van inflammatoire (ontstekingsachtige) aandoeningen worden daarom gewoonlijk middelen met een sterkere ontstekingsremmende werking gebruikt. Daarnaast wordt paracetamol gegeven, een pijnstiller met betrekkelijk weinig bijwerkingen.
NSAID’s kunnen worden toegepast bij acute aandoeningen, zoals verrekte banden en spierverrekkingen of -scheuren (Verrekking en scheuring van spieren). Meestal werken ze al binnen enkele uren. Ook worden NSAID’s ingezet bij chronische aandoeningen van het bewegingsapparaat, zoals reumatoïde artritis (Reumatoïde artritis) en artrose (Artrose). Hierbij kunnen ze de pijn vaak al snel verlichten. NSAID’s bieden geen behandeling van de onderliggende ziekte.
De werking van NSAID’s is gebaseerd op het beperken van het aantal prostaglandinen dat vrijkomt. Dit zijn lichaamseigen stoffen die pijn veroorzaken en de ontstekingsreactie in gang zetten (zie Zo werken NSAID’s).
NSAID’s worden meestal geslikt, hoewel ze soms ook als crème, gel of via een injectie of zetpil kunnen worden toegediend. Sommige NSAID’s hebben een zogenoemde gereguleerde afgifte, waardoor ze tot 24 uur lang werkzaam kunnen zijn. Zo hoeft iemand met een chronische aandoening niet meer keren per dag tabletten te slikken. Ook blijft het niveau van de pijnstilling bij deze NSAID’s met gereguleerde afgifte meer gelijk. Soms worden NSAID’s gebruikt in combinatie met paracetamol en eventueel met een andere ondersteunende behandeling, bijvoorbeeld fysiotherapie (Revalidatiegeneeskundige behandeling). Sommige NSAID’s zijn zonder recept verkrijgbaar, zoals ibuprofen.
Afhankelijk van het soort NSAID kan het maagslijmvlies in meer of mindere mate geïrriteerd raken en kan er zelfs een maagzweer (Ulcus pepticum (peptische zweer)) ontstaan. Bij langdurig gebruik wordt tegelijk een middel tegen maagzweren (zie Middelen tegen maagzweer, Geneesmiddelen tegen een maagzweer) voorgeschreven om de maagwand te beschermen, vooral bij ouderen en mensen met maagzweren in het verleden. De zogeheten selectieve cyclo-oxygenase-2-remmers (cox-2-remmers) zouden minder van deze bijwerkingen hebben. Hiervoor is echter nauwelijks een indicatie meer vanwege mogelijke bijwerkingen die invloed hebben op hart en vaten. NSAID’s kunnen een allergische reactie veroorzaken (zie Medicijnenallergie, Medicijnenallergie), zoals huiduitslag of een aandoening genaamd angio-oedeem (Angio-oedeem), waarbij tijdelijke, pijnloze zwellingen ontstaan in de huid en de slijmvliezen. Sommige mensen ontwikkelen lichtovergevoeligheid (zie Zonovergevoeligheid, Zonovergevoeligheid), waarbij de huid abnormaal kwetsbaar wordt voor zonlicht. Bij mensen met astma (Astma) of een nieraandoening kunnen NSAID’s deze aandoeningen verergeren.