Dwangmatige geregelde consumptie van alcohol en het optreden van ontwenningsverschijnselen als wordt gestopt
Iemand met een alcoholverslaving heeft een onweerstaanbare aandrang om te drinken, die alles overheerst. Het hunkeren naar drank en de ontwenningsverschijnselen onderscheiden alcoholisme van alcoholmisbruik. De laatste term slaat op het geregeld te veel alcohol gebruiken zonder de genoemde verschijnselen. Drankproblemen komen meer voor bij mannen, vooral tussen twintig en veertig jaar, maar de laatste jaren is het drankmisbruik bij de jeugd van dertien tot zeventien jaar flink toegenomen. Behalve de schade aan lever en hersenen die door de drank wordt veroorzaakt, is overmatig drinken ook schadelijk voor de geestelijke gezondheid, het gezins- en sociale leven en de carrière van de drinker.
Alcoholisme is vaak het resultaat van een combinatie van factoren. In sommige families komt alcoholisme meer voor, deels doordat kinderen opgroeien in een omgeving waar veel wordt gedronken en deels door erfelijke factoren. Mensen die verlegen, angstig of depressief zijn, kunnen van alcohol afhankelijk worden. Beroepen waarin men met alcohol in contact komt, zoals werken in een café, verhogen het risico van verslaving. Spannings- en stressvolle gebeurtenissen kunnen van een matige drinker een alcoholist maken. Alcohol remt de psychologische remmende functies.
Alcoholisme kan ontstaan na een aantal jaren van gematigd tot zwaar drinken. Tot de symptomen behoren:
- Dwang tot drinken en het onvermogen de hoeveelheid in de hand te houden;
- Toenemende tolerantie voor de effecten, wat leidt tot grotere consumptie om het gewenste effect te bereiken;
- Ontwenningssymptomen, zoals misselijkheid, zweten en beven, die een paar uur nadat gebruik gestopt is, optreden, waardoor iemand opnieuw gaat drinken.
Bij alcoholisten kunnen na onthouding toevallen optreden. Na een paar dagen zonder alcohol kan zich een levensbedreigend delirium tremens ontwikkelen, met koorts, beven, toevallen, gedesoriënteerdheid en hallucinaties (vaak beestjes zien). De symptomen duren drie à vier dagen, meestal gevolgd door een lange, diepe slaap. In extreme gevallen treedt een coma, die de dood tot gevolg kan hebben.
Langdurige verslaving aan alcohol is de meest voorkomende oorzaak van leverstoornissen (Aan alcohol gerelateerde leverziekte), alvleesklierontstekingen (Acute alvleesklierontsteking) en gastritis (Gastritis).
Zware drinkers eten vaak slecht, wat tot vitamine B1-gebrek en uiteindelijk tot dementie of in zeldzame gevallen tot het syndroom van Wernicke-Korsakoff kan leiden. Het syndroom van Wernicke-Korsakoff is een ernstige hersenziekte die verwardheid en geheugenstoornissen veroorzaakt en tot een coma en zelfs de dood kan leiden. Als lange tijd overmatig wordt gedronken, kan er levensbedreigende schade aan vitale organen ontstaan.
Tot de psychische stoornissen bij alcoholisme behoren geagiteerdheid, angststoornissen, depressies en suïcidaal gedrag (zie Zelfmoordpoging of zelfmoord). In het algemeen raakt de alcoholist in zichzelf gekeerd, verliest hij de aandacht voor familie en vrienden en zet zijn baan op het spel of valt daarin niet meer te handhaven.
De betrokkene moet vaak worden overgehaald om hulp te zoeken. De arts zal naar de drinkgewoonten informeren en op tekenen van verslaving letten. Er kan bloedonderzoek worden uitgevoerd om naar schade aan de lever of andere organen te kijken.
Geleidelijk minderen is zelden mogelijk. De patiënt moet ineens volledig stoppen. Als het beeld niet te ernstig is, kan dat thuis gebeuren. Anxiolytica (Angstreducerende geneesmiddelen) zoals benzodiazepinen kunnen korte tijd worden voorgeschreven om de agitatie en andere psychische effecten van de onthouding te verminderen.
Als zwaar drankgebruik plotseling wordt gestopt, kunnen zich ontwenningsverschijnselen zoals delirium tremens voordoen. Dit kan levensbedreigend zijn. Opname op een detoxificatieafdeling of in een ziekenhuis is nodig. Ontwenningssymptomen worden meestal met anxiolytica behandeld.
Tot de behandeling van de lichamelijke klachten als gevolg van langdurig alcoholgebruik behoren middelen tegen maagzweren (Geneesmiddelen tegen een maagzweer) en vitamine B1-injecties voor het thiaminetekort. Als de ontwenningssymptomen zijn behandeld, kunnen medicijnen worden gegeven die de hunkering naar alcohol verminderen of een onaangename reactie geven als alcohol wordt gebruikt. Hulpverlening voorkomt een terugval. Gesprekstherapie of groepstherapie kan helpen bij de problemen die tot de verslaving hebben bijgedragen.
Het probleem erkennen en steun accepteren, verbeteren de kans op herstel. Naar een zelfhulpgroep zoals de Anonieme Alcoholisten (AA) gaan, vermindert de kans op terugval. Na langdurige verslaving kunnen echter verschillende pogingen nodig zijn voordat de patiënt de drank voorgoed laat staan.
In ongeveer 20 procent van de gevallen waarin zich delirium tremens ontwikkelt en niet wordt behandeld, treedt de dood in.
- Leeftijd
- Komt het meest voor tussen 20 en 40 jaar
- Komt in sommige families meer voor
- Stress en beroepen waarin sociaal drinken plaatsvindt, zijn risicofactoren
- Geslacht
- Komt meer voor bij mannen
- Erfelijkheid
- Komt in sommige families meer voor
- Leefwijze
- Stress en beroepen waarin sociaal drinken plaatsvindt, zijn risicofactoren
