Onze oren voorzien ons van twee belangrijke maar totaal verschillende zintuigen: horen en evenwicht. Via de oren waargenomen geluid verschaft essentiële informatie over onze omgeving en stelt ons in staat op bijzonder verfijnde wijze te communiceren, zoals door spraak en muziek. Bovendien dragen onze oren bij aan ons evenwichtsgevoel, het grotendeels onbewuste besef van de plaats van het lichaam in de ruimte, dat ons in staat stelt rechtop te staan en te bewegen zonder te vallen
Het oor bevat afzonderlijke organen voor horen en evenwicht, waardoor geluiden van de ons omringende wereld en interne informatie over houding en beweging kunnen worden waargenomen. Sensoren in de oren vertalen de uiteenlopende vormen van informatie in zenuwprikkels, die via zenuwen naar verschillende delen van de hersenen worden geleid, waar de informatie wordt geanalyseerd. Ons vermogen geluiden te interpreteren en informatie over het evenwicht te benutten ontwikkelt zich in de baby- en kleutertijd.
Geluid is in feite een trilling van de moleculen in de lucht overal om ons heen. De toonhoogte van een geluid (hoe ‘hoog’ of hoe ‘laag’ het klinkt) wordt bepaald door een eigenschap van geluidsgolven die frequentie wordt genoemd. Frequentie is het aantal trillingen per seconde en wordt gemeten in een eenheid die hertz (Hz) wordt genoemd.
De intensiteit of luidheid van een geluid is afhankelijk van de kracht van de geluidsgolven en wordt gemeten in eenheden die decibellen (dB) worden genoemd. Elke toename van 10 dB wordt door ons oor waargenomen als tweemaal zo luid; een geluid van 90 dB klinkt dus twee keer zo hard als een geluid van 80 dB. Conversatie is meestal zo’n 60 dB en geluiden van nabij verkeer zijn circa 80 dB. Zelfs korte blootstelling aan geluid van meer dan 120 dB kan ons gehoor beschadigen.
We verschillen allemaal in de scherpte van ons gehoor (hoe hard een geluid moet zijn om het te horen) en in ons vermogen om complexe geluiden zoals muziek te analyseren. Het menselijk oor kan normaliter geluiden waarnemen met frequenties tussen 30 Hz en 20.000 Hz, maar het vermogen om hoogfrequente geluiden te horen neemt af naarmate we ouder worden. Dieren, zoals vleermuizen en honden, kunnen veel geluiden horen die veel hoger zijn dan het normale menselijke bereik.
De structuren in het binnenoor die betrokken zijn bij het evenwicht, hebben twee functies: besef van de positie van het hoofd – hoe het zich in de ruimte bevindt – en waarneming van de draaiing en beweging van het hoofd in alle richtingen. De hersenen combineren informatie van de oren met die van positiesensoren in de spieren, pezen en gewrichten en visuele informatie van de ogen. Bij elkaar stelt deze informatie ons in staat op vele verschillende manieren te bewegen zonder ons evenwicht te verliezen.
