Pokken

Medische encyclopedie

Een zeer besmettelijke virusinfectie gekenmerkt door een huiduitslag; dankzij inentingsprogramma’s in de vorige eeuw momenteel uitgeroeid.

Pokken worden veroorzaakt door het variolavirus. De ziekte was wereldwijd een belangrijke doodsoorzaak tot hij in 1977 door vaccinatie werd uitgeroeid.

Er is bezorgdheid dat de in de laboratoria opgeslagen partijen van het virus in verkeerde handen komen en voor biologische terreur worden ingezet.

De symptomen

Er bestaan twee vormen van de ziekte: variola major en variola minor. De majorvorm veroorzaakt significant ziekte, de minorvorm slechts zelden.

Een incubatieperiode van 12 dagen wordt gevolgd door griepachtige symptomen zoals koorts, hoofdpijn, rugpijn, vermoeidheid, braken en soms diarree, 2 dagen later gevolgd door een huiduitslag.

In de meeste gevallen bestaat de uitslag uit vele, met pus gevulde blaasjes. Hij begint op tong, verhemelte en gezicht en verspreidt zich naar de romp en de ledematen; hoe prominenter de uitslag, hoe hoger het sterftecijfer. De huiduitslag lijkt op die van waterpokken; maar bij de waterpokken verschijnt de uitslag geconcentreerd en tast hij meer de centrale delen aan, vooral de romp, dan het gezicht en de ledematen.

Wat doet de arts?

De diagnose wordt gesteld aan de hand van de verschijning van de huiduitslag en bevestigd door bloedonderzoek en kweek. De behandeling richt zich op de symptomen.

Routinevaccinatie tegen pokken wordt in Nederland sinds 1976 niet meer verricht en het is onduidelijk of ooit ingeënte mensen nog steeds immuun zijn. Vanwege de huidige bezorgdheid voor biologische terreur wordt grootschalige inenting heroverwogen. Maar dit brengt ook risico’s mee, want naar verwachting zou voor elke miljoen gevaccineerden 1 à 2 doden kunnen opleveren. Inenting van de hele bevolking zou daarmee een groter risico kunnen opleveren dan het virus zelf.

De prognose

Het beloop hangt af van de ernst van de ziekte. Voor variola major is het sterftecijfer 2 op 10, voor variola minor minder dan 1 op 100. Blindheid door beschadiging van het hoornvlies, misvorming van ledematen, en pokputjes zijn veel voorkomende complicaties.

Risicofactoren

Leeftijd
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

Andere gerelateerde onderwerpen

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.