Persoonlijke en praktische keuzen aangaande iemand die stervende is, en die reeds voor de dood kunnen worden gemaakt
Iemand die zijn eigen terminale ziekte heeft geaccepteerd, wil vaak betrokken worden bij de inrichting van zijn laatste levensfase en bij beslissingen over wat er na zijn dood gebeurt. Onderdelen daarvan kunnen zijn de plaats waar hij wil sterven, persoonlijke wensen aangaande de medische zorg rond zijn levenseinde, het plannen van een begrafenis, het regelen van financiële zaken en het maken of wijzigen van een testament. Waarschijnlijk heeft de patiënt ook veel vragen over de terminale fase, zoals wanneer hij vermoedelijk zal sterven, hoe dat gebeurt en hoe het zal voelen. Wie stervende is, moet alle gelegenheid krijgen dergelijke vragen aan een zorgverlener te stellen en zou ook aangemoedigd moeten worden ze met familie en vrienden te bespreken.
Kinderen met een stervende in hun directe omgeving hebben speciale zorg en steun nodig. Zeer jonge kinderen zullen het permanente karakter van de dood nog niet bevatten, maar tegen de tijd dat ze vijf jaar zijn, begrijpt meer dan de helft dat. Kinderen moeten bij het proces worden betrokken, want wat ze anders zelf bedenken is vaak schokkender dan de waarheid.
De meeste mensen met een terminale ziekte hebben een uitgesproken mening over waar ze willen sterven: in het ziekenhuis, thuis of in een verpleeghuis of hospice (inrichting voor terminale zorg). Persoonlijke waarden en voorkeuren kunnen het best zo vroeg mogelijk worden besproken, zodat de terminale zorg samen en in overleg met de patiënt kan worden gepland. Als iemand die stervende is ervoor kiest thuis te worden verpleegd, kunnen familieleden of goede vrienden de verzorging vaak zelf doen, voortdurend bijgestaan door ervaren zorgverleners.
Ieder volwassen mens heeft recht op bepaalde keuzen rond de medische zorg bij zijn levenseinde, of die nu in het ziekenhuis plaatsvindt of thuis.
Een wilsverklaring is een document waarin dergelijke voorkeuren kunnen worden vastgelegd (zie Een wilsverklaring schrijven). De behandelend artsen moeten weten dat die verklaring bestaat en deze raadplegen als iemand zelf niet meer in staat is beslissingen te nemen. In Nederland en België is een wilsverklaring nu rechtsgeldig, mits de verklaring is opgemaakt ten tijde dat de patiënt wilsbekwaam was en wanneer deze voorzien is van naam, recente datum en handtekening. Om een wilsverklaring zo veel mogelijk gewicht te geven is het verstandig de opstelling van het document te bespreken met een arts en met familieleden. Er zijn verschillende organisaties die wilsverklaringen leveren, bijvoorbeeld de Nederlandse Vereniging voor Euthanasie (NVVE), de Nederlandse Patiënten Vereniging (NPV) of de Vlaamse Vereniging Recht op Waardig Sterven (RWS).
