De verspreiding van kanker (proces)

Een van de kenmerken van een kankergezwel is het vermogen zich ook naar andere lichaamsdelen te verspreiden (uitzaaiing of metastasering). Daarbij maakt een kankercel zich los uit een gezwel en laat zich door het bloed of lymfvocht naar een andere plaats brengen. Om met succes een nieuw gezwel te vormen, moet de cel verschillende hindernissen overwinnen: aanvallen van het immuunsysteem en het stimuleren van de groei van nieuwe bloedvaten (angiogenese)voor de aanvoer van zuurstof en voedingsstoffen.

Verspreiding via lymfvocht

Kankercellen kunnen doordringen in het lymfstelsel, een netwerk van vaten die het lymfvocht naar nabijgelegen lymfklieren brengen, waar het vocht wordt gefilterd. Een kankercel die in een lymfklier achterblijft, kan daar een gezwel vormen. De immuuncellen in de lymfklier vallen het gezwel aan en remmen de voortgang van de ziekte af.

1

Een gezwel dat groeit, dringt door in omliggende weefsels en kan in nabijgelegen lymfvaten terechtkomen. Kankercellen die zich in een lymfvat van het gezwel losmaken, kunnen door het lymfvocht worden meegevoerd naar een lymfklier.

1. KANKERCEL: Deze kankercel is een lymfvat binnengedrongen
2. Lymfvat
3. KANKERCEL: Deze kankercel verplaatst zich via het lymfvat
4. Normaal weefsel

2

Een kankercel komt terecht in een lymfklier en begint zich daar te delen tot een gezwel. Het gezwel blijft meestal in de lymfklier en kan door het immuunsysteem tijdelijk worden afgeremd, zodat het zich niet naar andere lichaamsdelen uitzaait.

1. Lymfvat
2. Kankercel in lymfklier
3. Lymfklier
4. IMMUUNCEL: Lymfklieren bevatten immuuncellen die kankercellen bestrijden

Verspreiding via het bloed

Primaire kanker zaait zich vaak uit naar andere goed doorbloede lichaamsdelen, zoals lever, longen, botten en hersenen. De lever is een veelvoorkomende plaats, omdat hij bloed uit het hart en de darmen krijgt. De kankercellen dringen door de wanden van haarvaten het weefsel binnen.

1

Het groeiende gezwel dringt nabijgelegen bloedvaten binnen. Sommige kankercellen maken zich van het gezwel los en komen via de vaatwanden in de bloedbaan terecht.

1. KANKERCEL: Deze kankercel dringt een bloedvat binnen
2. Bloedvat
3. KANKERCEL: Deze cel verplaatst zich via een bloedvat

2

Een kankercel stroomt met het bloed mee, totdat hij blijft steken in een haarvat elders in het lichaam. De cel deelt zich en vormt een secundair gezwel.

1. Normaal weefsel
2. Secundair gezwel vormt zich buiten het bloedvat
3. Bloedvat

Zuurstof en voedingsstoffen

Een kankercel neemt zuurstof en voedingsstoffen uit omliggende bloedvaten op door diffusie via de celmembraan, net als normale cellen. Wanneer het gezwel groeit, krijgen de binnenste cellen minder voedingsstoffen. Een groeiend gezwel kan zich op twee manieren voeden: door bestaande bloedvaten binnen te dringen en door angiogenese, de vorming van nieuwe bloedvaten. Om in leven te blijven en te groeien, moet een gezwel met succes angiogenese stimuleren.

Angiogenese

Bij angiogenese produceren kankercellen stoffen die de groei van bloedvaten naar het gezwel stimuleren.

1. Normale cel
2. Nieuwgevormd bloedvat
3. Kankercel
4. Bloedvat in ontwikkeling

Angiogram van een levergezwel

Op deze contrastfoto van een gezwel in de lever zijn de nieuwgevormde bloedvaten in het gezwel goed te zien.

1. Gezwel
2. Nieuwe bloedvaten in het gezwel
3. Normaal bloedvat
4. Normaal weefsel