Plotseling en met tussenpozen vernauwen van de kleine slagaders in de handen en soms de voeten
Tijdens een Raynaud-aanval vernauwen de kleine slagaders in de handen of voeten zich als gevolg van spierspasmen in de slagaderwanden. Door deze vernauwing wordt de bloedtoevoer naar de vingers of tenen beperkt, waardoor ze eerst bleek worden. Ze kunnen ook pijn doen, gevoelloos worden of gaan tintelen.
Bij ongeveer de helft van de mensen met dit fenomeen van Raynaud is de aandoening het gevolg van een andere kwaal, vooral van de auto-immuunziekten sclerodermie, reumatoïde artritis en de ziekte van Buerger (zie hiervoor), vaak ziekten met een erfelijke factor. Sommige medicijnen, zoals bètablokkers en antimigrainemiddelen, kunnen als bijwerking verschijnselen van Raynaud veroorzaken.
Als er geen duidelijke oorzaak van de aandoening is, spreekt men van een primaire Raynaud of de ziekte van Raynaud, een kwaal die vooral bij vrouwen van vijftien tot vijfenveertig jaar voorkomt en meestal niet ernstig is. Aanvallen van Raynaud-verschijnselen kunnen door roken worden opgeroepen, want de nicotine in sigaretten vernauwt de bloedvaten. Blootstelling aan vocht, kou en vastpakken van koude voorwerpen kunnen ook tot aanvallen leiden.
- Fenomeen van Raynaud
- Een aanval van het fenomeen van Raynaud in de vingers beperkt de bloedtoevoer naar de vingertoppen, waardoor ze wit worden.
De volgende symptomen van het fenomeen van Raynaud en de ziekte van Raynaud treden bij handen en voeten op en duren enkele minuten tot enkele uren:
- gevoelloze of tintelende vingers of tenen, soms overgaand in een pijnlijk brandend gevoel;
- kleurverandering in vingers of tenen; eerst worden ze wit, dan blauw en vervolgens rood als er weer bloed naar het weefsel stroomt (tricolor).
Er kan een opvallend kleurverschil tussen het getroffen gebied en het omringende weefsel bestaan. Bij ernstige vormen kunnen zich zweren en gangreen (Gangreen) op de toppen van vingers of tenen ontwikkelen.
De arts zal tests doen om de onderliggende oorzaak van de klachten op te sporen. Bloedonderzoek kan aanwijzingen geven voor een auto-immuunziekte.
Een auto-immuunziekte kan worden behandeld met zogenoemde immunosuppressieve middelen. De arts kan ook vaatverwijdende middelen voor tijdens een aanval voorschrijven (zie Calciumantagonisten). Als u rookt, krijgt u het advies daarmee onmiddellijk te stoppen. Het ’s winters dragen van warme sokken en wanten helpt de klachten te voorkomen. Bij ernstige klachten kan een operatie noodzakelijk zijn, waarbij de zenuwen die het samentrekken van de slagaders regelen, worden doorgesneden.
- Geslacht
- Komt vaker bij vrouwen voor
- Blootstelling aan kou veroorzaakt aanvallen; ook roken heeft invloed
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Erfelijkheid
- Zit soms in de familie
- Leefwijze
- Blootstelling aan kou veroorzaakt aanvallen; ook roken heeft invloed
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
