Een groep geneesmiddelen voor aandoeningen zoals acne, psoriasis en zonbeschadiging
- acitretine
- isotretinoïne
- tretinoïne
Retinoïden worden toegepast bij de behandeling van een aantal huidaandoeningen, waaronder acne en psoriasis. Deze middelen hebben een chemische verwantschap met vitamine A, dat nodig is voor de instandhouding van een gezonde huid. Tretinoïne en isotretinoïne worden voornamelijk gebruikt bij de tweedelijns behandeling van acne (Acne). Benzoylperoxide-gel of plaatselijk aangebrachte antibiotica in een lotion of gel zijn bij acne eerstekeusgeneesmiddelen. Acitretine wordt vooral gebruikt ter behandeling van bepaalde vormen van psoriasis (Psoriasis).
Retinoïden grijpen aan op de cellen van buitenste huidlagen. Tretinoïne en isotretinoïne zorgen ervoor dat de oppervlakkige huidcellen sneller worden afgestoten. Dit mechanisme gaat acne tegen doordat haarfollikels, waarin talg (vet) zich ophoopt, minder snel verstopt raken en er dus minder mee-eters of puistjes worden gevormd. Isotretinoïne remt bovendien de vorming van talg door de talgklieren. Benzoylperoxide gaat de vorming van mee-eters tegen en onderdrukt de overmatige talgproductie van de huid. Benzoylperoxide en plaatselijk aangebrachte antibiotica zijn werkzaam tegen de bacteriën die de ontstekingen bij acne veroorzaken.
Acitretine remt de verhoorning van de huid. Bij psoriasis wordt bovendien de verhoogde celdelingsactiviteit onderdrukt. Acitretine heeft tevens een ontstekingsremmende werking.
Tretinoïne wordt plaatselijk een- of tweemaal daags dun aangebracht. Bij acne zal de huid pas na vier weken verbeteren en zal het maximale effect zelfs acht tot twaalf weken op zich laten wachten.
Isotretinoïne is beschikbaar in de vorm van capsules en wordt alleen bij ernstige vormen van acne voorgeschreven door dermatologen. Het moet dagelijks worden ingenomen tijdens een maaltijd. Na een kuur van zestien weken is de acne vaak volledig verdwenen. Herhaling is meestal niet nodig.
Acitretine, dat wordt gebruikt bij psoriasis en verhoorningsstoornissen, wordt alleen oraal ingenomen. Inname gebeurt dagelijks en verbetering van de huid is meestal na twee tot vier weken zichtbaar. Na vier tot zes weken wordt doorgaans het maximale effect bereikt. De duur van de behandeling met acitretine zal afhangen van het ziektebeloop. Bij psoriasis wordt acitretine meestal in combinatie met andere behandelingsmethoden gebruikt.
Als gevolg van uitwendige behandeling met tretinoïne kan de huid gaan vervellen, rood worden en geïrriteerd raken.
Bij gebruik van isotretinoïne of acitretine kan de huid droog worden, gaan schilferen en jeuken. Ook kunnen de lippen en ogen geïrriteerd raken en kan spontaan een bloedneus of haaruitval optreden. Acitretine en isotretinoïne kunnen invloed hebben op de lever en de vetstofwisseling. Als dat gebeurt, wordt het middel gestaakt.
Alle retinoïden kunnen ernstige aangeboren afwijkingen veroorzaken. Vrouwen die deze middelen gebruiken, mogen dus tijdens de behandeling niet zwanger worden. Bovendien moet zwangerschap worden vermeden gedurende ten minste een maand na staken van de behandeling met tretinoïne en isotretinoïne en gedurende minstens twee jaar na staken van de behandeling met acitretine. Een langdurige orale behandeling met een retinoïd kan pijn in de botten en gewrichten veroorzaken. In zeer zeldzame gevallen kan het ook leiden tot botafwijkingen in de wervelkolom, de armen en de benen.
Retinoïden kunnen schadelijk zijn voor de foetus. Raadpleeg eerst uw arts over de noodzaak van de anticonceptie.
