Röntgenfoto’s
Beelden die worden gemaakt met röntgenstraling; vooral geschikt voor onderzoek aan bot en enkele zachte weefsels
Een röntgenfoto is een afbeelding van inwendige organen die gemaakt wordt met röntgenstraling. Röntgenstralen zijn al in gebruik voor het maken van foto’s sinds de ontdekking door Röntgen in 1895. Röntgenstraling wordt vooral gebruikt om het skelet en bepaalde weefsels, zoals de borsten, af te beelden. Lege en met vloeistof gevulde holten, zoals het maagdarmkanaal en de bloedvaten, zijn op gewone röntgenfoto’s niet goed te zien. Deze kunnen met röntgencontrastfoto’s beter zichtbaar worden gemaakt. Contrastmiddelen zijn stoffen die röntgenstraling tegenhouden.
Röntgenfotografie wordt, ondanks de ontwikkeling van meer verfijnde technieken zoals de CT-scan (bekijk artikel) en MRI (bekijk artikel), nog steeds veel gebruikt. De techniek geeft over het algemeen voldoende informatie en is gemakkelijk en snel toe te passen.
Röntgenstralen zijn vergelijkbaar met lichtgolven, maar ze hebben een hogere energie. Daardoor kunnen zij door lichaamsweefsels heendringen. In hoeverre dit gebeurt, hangt af van de dichtheid van het weefsel. Ze gaan gemakkelijk door zachte structuren, maar niet door dichte weefsels zoals bot. Röntgenstralen laten een zwarte afdruk na op een digitale detector. Als een enkele bundel röntgenstralen op het lichaam wordt gericht, verschijnen de delen die de stralen doorlaten (zoals de lucht in de longen) zwart op de foto. Zachte weefsels zoals huid, vet en spier laten verschillende grijstinten achter. Dichte stoffen zoals bot zijn wit. Hierdoor lijkt een röntgenfoto van het lichaam op een gewoon fotonegatief.
Met röntgenstraling zijn alleen tweedimensionale beelden te maken. Dat betekent dat soms twee of meer foto’s vanuit verschillende hoeken moeten worden gemaakt om een verdacht orgaan of weefsel te kunnen onderzoeken. Om bijvoorbeeld een tumor in een long te kunnen beoordelen, zullen röntgenfoto’s worden gemaakt van voren en van opzij of vanuit een hoek.
Er is geen direct risico verbonden aan het laten maken van röntgenfoto’s, maar er bestaat altijd een kleine kans dat de radioactieve straling lichaamscellen beschadigt, en dat kan later leiden tot kanker. Dit risico neemt toe naarmate men vaker met straling in aanraking komt (zie stralingsdoses). Hoe jonger u aan straling wordt blootgesteld, des te groter is het risico. Radiologen proberen altijd de minimale dosis te gebruiken, en met moderne technieken is minder straling nodig dan vroeger. Tijdens het maken van röntgenfoto’s kunnen lichaamsdelen die niet worden gefotografeerd, worden afgedekt. Zo wordt bij het fotograferen van het bekken altijd geprobeerd de voortplantingsorganen zo veel mogelijk tegen de straling te beschermen. Vrouwen krijgen de vraag of ze zwanger zijn, omdat de straling afwijkingen kan veroorzaken bij een jonge foetus. Radiologen en hun assistenten beschermen zich met een loden schort of scherm om blootstelling aan de straling te minimaliseren.
- Röntgenfoto van de borst
- Op deze foto van de borstkas van een gezonde vrouw zijn de botten wit, zijn zachte weefsels in grijstinten weergegeven en is lucht zwart.
- Rib
- Ruggengraat
- Long
- Hart
- Borst
Andere gerelateerde onderwerpen