Langdurige, soms blijvende rode kleur en pukkeltjes op de huid van wangen en voorhoofd
Rosacea is een rode uitslag in het midden van het gezicht die vaak samengaat met een branderig gevoel of jeuk. De oorzaak van de aandoening is onbekend, maar erfelijkheid speelt mogelijk een rol. Uitlokkende factoren zijn zonlicht, koude harde wind, hete douches of baden, het gebruik van alcohol en sterk gekruid eten. De aandoening komt het vaakst voor bij vrouwen tussen 30 en 45 jaar.
Meestal begint het met een hevige blos op de wangen en het voorhoofd. Later ontstaat huiduitslag, eerst met tussenpozen, maar later blijvend. De huiduitslag wordt gekenmerkt door:
- rode, vlekkerige huid;
- pukkels met gele of witte kopjes;
- uitgezette bloedvaatjes (couperose);
- een stekend, brandend of jeukend gevoel in de huid.
Ook knobbelige zwellingen komen voor. Deze ontstaan door toename van bindweefsel en talgklieren in de huid. De huid vertoont dan vaak grote openingen. Dat zijn uitgezette haarfollikels. Als de huid van de neus is aangetast, kunnen paarsrode verdikkingen ontstaan. Deze aandoening, rhinophyma (aardappelneus), komt vooral voor bij oudere mannen. In het dagelijkse taalgebruik wordt rhinophyma als “drankneus” of “bloemkoolneus” aangeduid. Ten onrechte, want het ontstaan van rhinophyma heeft niets te maken met alcohol (en trouwens ook niet met bloemkool).
Ongeveer een kwart van de mensen met rosacea krijgt last van de ogen, branderigheid, steken, tranende ogen en een gevoel alsof er iets in het oog zit (gevoel van zandkorrels). De activiteit van de huidafwijkingen en die van de oogafwijkingen komen meestal niet met elkaar overeen. Zo hebben sommige mensen ernstige huidafwijkingen en geen oogafwijkingen, terwijl anderen slechts enkele puistjes met wat roodheid hebben, maar wel ernstige rosacea van de ogen. Oogafwijkingen bij rosacea zijn vooral ontsteking van de oogleden (blefaritis) en van het hoornvlies en het bindvlies (keratoconjunctivitis).
De diagnose ‘rosacea’ kan meestal op de karakteristieke kenmerken worden gesteld. Rosacea is meestal goed te behandelen, maar zelden definitief te genezen. Bij lichte rosacea wordt gekozen voor metronidazolgel of een lokaal (op de huid zelf) antibioticum. Die zijn meestal effectief.
Als de klachten niet verdwijnen, kan een behandeling in de vorm van tabletten met tetracycline of retinoïde effectief zijn. Soms duurt het enkele weken voordat de rosacea weer rustig wordt. Wanneer de rosacea rustig is geworden, wordt de lokale therapie vaak doorgezet om de kans op verergering of terugkomen van de klachten te verkleinen. Gebeurt dat toch, dan zal tijdelijk opnieuw met tabletten behandeld worden.Vaak blijft er in de rustige fase nog enige roodheid door kleine vaatverwijdingen. Deze kunnen met laser worden behandeld.
Rhinophyma, de verdikking en verkleuring van de huid van de neus, kan eventueel onder algehele narcose worden weggesneden, waarna zich op het behandelde deel van de neus weer nieuwe huid vormt.
Als u merkt dat de rosacea erger wordt door gekruid voedsel, alcohol of koffie, is het verstandig om dit zo weinig mogelijk te gebruiken. Hetzelfde geldt voor blootstelling aan zonlicht en gebruik van corticosteroïdcrèmes, -zalven en cosmetica.
Het duurt meestal vijf tot tien jaar voordat de klachten helemaal verdwijnen. Sommige mensen, vooral mannen, houden de klachten levenslang. Hoewel de verschijnselen van rosacea zeer vervelend en cosmetisch erg storend kunnen zijn, is rosacea geen ‘ernstige’ ziekte en treden geen complicaties op. De enige uitzondering daarop is rosacea van de ogen: sommige verschijnselen van rosacea van het oog zijn ernstig en kunnen bedreigend zijn. Verder is het goed dat men zich realiseert dat rosacea weliswaar goed te behandelen is, maar niet definitief te genezen. Na het stoppen van de therapie met crème, gel, lotion, tabletten of capsules zullen de verschijnselen na verloop van tijd dus weer terugkomen.
- Rosacea op het gezicht
- De pukkels met gele kopjes van rosacea doen denken aan acne en ontwikkelen zich vooral op de wangen en de neus.
- Leeftijd
- Vooral tussen 30 en 55 jaar
- Geslacht
- Vooral vrouwen
- Erfelijkheid
- Vaak familiair
- Leefwijze
- Mogelijk is het zinvol factoren te vermijden die de uitslag uitlokken
