Shock kan ontstaan door elke acute aandoening of letsel die de bloeddruk sterk doet afnemen, zoals een hartaanval of een hevige bloeding. Als hierbij niet snel wordt ingegrepen, kunnen vitale organen zoals de hersenen en het hart falen, met de dood als gevolg. Onder de eerste tekenen van shock vallen een snelle polsslag, een bleke grijsblauwe huidskleur vooral rond de lippen, en zweten bij een koude, klamme huid. Latere symptomen kunnen extreme dorst, misselijkheid en braken zijn. Het slachtoffer kan zich flauw of duizelig voelen en zijn adem kan snel en oppervlakkig worden, terwijl de pols nog maar zwak is. Uiteindelijk kan het slachtoffer rusteloos worden, naar adem snakken en bewusteloos raken. Essentieel is bij de eerste tekenen van shock meteen medische hulp in te roepen en te proberen te voorkomen dat de situatie verergert door het slachtoffer warm te houden en op zijn gemak te stellen.
Als er iemand anders is, laat die dan een ambulance bellen. Behandel eventuele duidelijke oorzaken van de shock, zoals een bloeding (vorige pagina).
Haalt het slachtoffer normaal adem, leg het dan op de rug. Is er mogelijk iets gebroken (Armbreuken), laat het dan bij deze platliggende houding. Leg anders de benen omhoog, zodat ze hoger liggen dan het hart. Heeft het slachtoffer moeite met ademhalen, help het dan in een comfortabele zittende houding.
- Benen hoger dan het hart
Maak eventuele knellende kleding los rond de hals, de borst en de buik en trek het slachtoffer de schoenen uit. Bel een ambulance als dat nog niet gebeurd is.
Houd het slachtoffer warm met een deken of een jas. Houd in de gaten of het bij bewustzijn is door eenvoudige, directe vragen te stellen. Bewaak de ademhaling en de pols en wees klaar om te reanimeren als dat nodig is(zie Abc van reanimatie, ABC van reanimatie).
- Laat het slachtoffer niet alleen, tenzij om een ambulance te bellen.
- Geef het slachtoffer niets te eten of te drinken, tenzij het een diabetespatiënt is met een hypoglykemie.
