Ontsteking van het slijmvlies in de mond, kan gering of ernstig zijn
Stomatitis is een algemene en pijnlijke ontsteking van het mondslijmvlies, inclusief de tong. De oorzaak is gewoonlijk een infectie. Als de tong ontstoken is, wordt de aandoening glossitis (hierna) genoemd, en als het tandvlees ontstoken is gingivitis (Tandvleesontsteking). Aften (hiervoor)zijn een andere vorm van stomatitis. Welk deel van de mond ook is aangetast, de aandoening duurt gewoonlijk maar kort en is meestal niet ernstig.
De meest gebruikelijke oorzaken van stomatitis zijn infecties door virussen, bacteriën of schimmels en een slechte voeding. Ook roken kan een oorzaak zijn.
Virale stomatitis wordt vooral veroorzaakt door het herpes simplex-virus (zie Herpes simplex) en het Coxsackie-virus. Deze vorm komt het meest in de kinderjaren voor.
Bacteriële stomatitis, vooral tandvleesontsteking, is gewoonlijk het gevolg van genegeerde gebitsproblemen en een slechte mondhygiëne, zoals slecht poetsen. Bacteriële infecties in de mond komen ook vaker voor als de speekselproductie verminderd is, zoals bij het syndroom van Sjögren (Syndroom van Sjögren).
De schimmelinfectie candidiasis (spruw) kan ook stomatitis veroorzaken, doordat een schimmel die normaal in de mond voorkomt, sterk uitgroeit en een ontsteking veroorzaakt. Candidiasis komt het meest voor bij kleine kinderen, ouderen, mensen met een kunstgebit en zwangere vrouwen. Ook mensen met een verminderde afweer zijn gevoelig, zoals in geval van diabetes (Diabetes mellitus) of aids (Hiv-infectie en aids). Candidiasis kan ook voorkomen als u antibiotica slikt (Antibiotica) of steroïden inhaleert tegen astma (zie Corticosteroïden bij aandoeningen van de luchtwegen) en de mond achteraf niet grondig spoelt.
Een tekort aan ijzer kan niet alleen stomatitis, maar ook bloedarmoede veroorzaken (zie Anemie). Hetzelfde geldt voor een tekort aan vitamine B12 of foliumzuur in het dieet.
De klachten die stomatitis geeft, variëren van licht tot ernstig en zijn:
- pijn in de mond;
- slechte adem;
- soms aften;
- in ernstige gevallen koorts.
Bij tandvleesontsteking kan het tandvlees pijn doen en bloeden bij het poetsen. Chronische gingivitis en slechte mondhygiëne kunnen ertoe leiden dat gebitselementen los gaan zitten en uitvallen.
Als uw huisarts niet direct een diagnose kan stellen, kan er een uitstrijkje van het aangetaste gebied worden gemaakt en naar een laboratorium worden gestuurd voor nader onderzoek. Als de stomatitis een gevolg is van een infectie, kunnen antibiotica of een schimmelbestrijdend medicijn (Antimycotica) worden voorgeschreven. Virusinfecties verdwijnen meestal vanzelf; in dat geval is de behandeling dan ook gericht op het verlichten van de klachten. De arts kan ook antivirale middelen (Antivirale middelen) voorschrijven.
Door regelmatig met zout water te spoelen kan men de mond schoonhouden en de pijn verlichten. Als u vooral last hebt bij het eten en drinken, kan de huisarts een pijnstillende mondspoeling voorschrijven of een pijnstillende gel die u voor de maaltijd moet opbrengen. Als kinderen niet kunnen drinken, kan opname in het ziekenhuis nodig zijn om via een infuus vocht toe te dienen.
Tandvleesontsteking kan worden voorkomen met een goede mondhygiëne (zie De verzorging van gebit en tandvlees). Heeft de aandoening zich eenmaal ontwikkeld, dan kan een uitvoerige behandeling door tandarts of mondhygiënist noodzakelijk zijn om de ontsteking tegen te gaan.
- Leeftijd
- Komt op iedere leeftijd voor, maar meer bij kinderen en ouderen
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Slechte mondhygiëne, roken en een ijzerarm dieet zijn risicofactoren
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
