Kanker van het strottenhoofd, die vaak hardnekkige heesheid veroorzaakt
In Nederland krijgen per jaar ongeveer zevenhonderd mensen strottenhoofdkanker (larynxcarcinoom). Het komt vaker voor bij mannen dan bij vrouwen, voornamelijk in de leeftijd van zestig tot vijfenzeventig jaar.
In ongeveer de helft van de gevallen ontwikkelt de kanker zich in de stembanden en heeft een tamelijk gunstige prognose. Als hij elders ontstaat, is de prognose meestal minder gunstig.
Hoewel de oorzaak van strottenhoofdkanker niet bekend is, is er een duidelijke relatie met roken, vooral in combinatie met alcoholconsumptie. Ook de voeding (bijvoorbeeld veel zoute vis) en mondhygiëne kunnen een rol spelen. Als de behandeling erg laat begint, kan de kanker zich naar de lymfklieren van de hals en andere delen van het lichaam hebben verspreid en zijn de overlevingskansen sterk verminderd.
Het eerste symptoom van een tumor op de stembanden is heesheid. Als de tumor niet wordt opgemerkt, kan hij zich naar boven en onder de stembanden verspreiden, wat symptomen veroorzaakt zoals:
- luide ademhaling;
- moeite met ademhalen;
- moeizaam en pijnlijk slikken.
Soms is een chronische ontsteking van het strottenhoofd (laryngitis) een voorstadium van strottenhoofdkanker. Deze symptomen kunnen ook optreden als de kanker zich boven of onder de stembanden ontwikkelt, hoewel deze tumoren vaak helemaal geen symptomen veroorzaken. Tumoren in het strottenhoofd kunnen zich naar de lymfklieren van de hals verspreiden, waardoor deze opgezet raken. Een knobbel in de hals is soms het eerste symptoom van de kanker. De kanker is dan dus al uitgezaaid.
De arts zal allereerst uw keel onderzoeken (zie Keelspiegelen). Zekerheid wordt verkregen door onder narcose een biopt te nemen. Als de lymfklieren in de hals zijn vergroot, kan naaldaspiratie worden uitgevoerd, waarbij met een injectiespuit een weefselmonster uit een klier wordt genomen om te onderzoeken hoe ver de kanker gevorderd is. Ook kan een CT-scan of MRI-scan worden gemaakt om te zien hoe ver de kanker zich in het lichaam heeft verspreid.
De behandeling wordt mede bepaald door de omvang van de tumor. Meestal wordt gekozen voor orgaansparende radiotherapie. Wanneer dit onvoldoende is (door een grote tumor) wordt de radiotherapie voorafgegaan door chirurgie. Als het hele strottenhoofd moet worden verwijderd, wordt de luchtpijp in de hals gehecht en ademt men door een rond gat (tracheostoma). Als u radiotherapie krijgt, kan een tijdelijke stoma nodig zijn, die na de behandeling wordt dichtgemaakt.
Als het strottenhoofd volledig moet worden verwijderd, is normaal spreken niet meer mogelijk. Er zijn echter verschillende technieken om zonder strottenhoofd te spreken. U kunt leren met de slokdarm te praten of met een apparaatje dat geluid opwekt. Ook kan een tracheo-oesofagale spraakprothese (een ‘spraakknopje’) worden aangebracht.
Als de tumor op de stembanden ontstaat en in een vroeg stadium wordt ontdekt, heeft de behandeling in meer dan 90 procent van de gevallen succes. Als hij zich elders ontwikkelt, zijn de kansen kleiner, doordat de symptomen later beginnen en de kanker zich al kan hebben uitgezaaid. In deze gevallen is de overlevingskans kleiner.
- leeftijd
- Komt het meest voor tussen de 55 en 65 jaar
- Roken en alcoholgebruik zijn risicofactoren
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Komt bij mannen vijfmaal zo veel voor
- Leefwijze
- Roken en alcoholgebruik zijn risicofactoren
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
