De hersenen bestaan uit meer dan honderd miljard zenuwcellen en wegen ongeveer 1,4 kg. De hersenen en het ruggenmerg bestaan voornamelijk uit twee soorten materie: grijze stof (zenuwcellichamen), die zenuwimpulsen opwekt en verwerkt, en witte stof (zenuwceluitlopers), die ze vervoert. De grootste structuur van de hersenen is het cerebrum (grote hersenen), dat in twee helften is verdeeld. Andere structuren zijn het cerebellum (kleine hersenen), de hersenstam en een centraal gebied met de thalamus en de hypothalamus. Het ruggenmerg is een verlengstuk van de hersenen.

- Schedel
- Septum
- MENINGEN: Rond de hersenen en het ruggenmerg zitten drie beschermende vliezen, de meningen
- HERSENSCHORS: Deze buitenste laag van het cerebrum regelt de hogere hersenfuncties, ook het denken. Hij ontvangt en verwerkt waarnemingen en stuurt beweging
- SUBARACHNOÏDALE RUIMTE: Dit gebied bevat aanvoerende slagaders en hersenvocht, dat bescherming en voeding biedt doordat het de hersenen en het ruggenmerg omspoelt, waarna het weer naar de aders vloeit
- ARACHNOÏDALE GRANULATIES: Hier wordt hersenvocht weer in het bloed opgenomen
- VENEUZE SINUS: Dit is een van de grote bloedvaten die bloed uit de hersenen wegvoeren
- PLEXUS CHORIOIDEUS: Dit gebied is betrokken bij de productie van hersenvocht
- THALAMUS: Sensorische en motorische zenuwimpulsen gaan door de thalamus op weg naar de hersenschors
- Middenhersenen
- Pons
- Medulla oblongata (verlengde merg)
- HERSENSTAM: De hersenstam geeft zenuwimpulsen tussen het ruggenmerg en de hersenen door; hij bestuurt tevens essentiële functies zoals hartslag en ademhaling
- RUGGENMERG: Zenuwimpulsen tussen de hersenen en de perifere zenuwen lopen door vezels van het ruggenmerg
- CEREBELLUM (KLEINE HERSENEN): Dit gebied is betrokken bij het evenwicht en de gecoördineerde besturing van de spieren
- HYPOFYSE: Deze klier bestuurt andere klieren in het lichaam
- HYPOTHALAMUS: De hypothalamus bestuurt het endocriene stelsel. Hij reguleert slaap, geslachtsfuncties, lichaamstemperatuur en waterhuishouding
- CORPUS CALLOSUM: Grote bundel van circa 300 miljoen zenuwvezels die de beide hersenhelften verbindt
- CEREBRUM: Het cerebrum bestaat uit grijze en witte stof. Het staat in verbinding met alle delen van het lichaam
- De belangrijkste hersenkwabben
- De hersenen zijn in kwabben verdeeld die hun naam ontlenen aan het bot dat ze bedekt

- Frontale kwab
- Pariëtale kwab
- Occipitale kwab
- Temporale kwab
- Hersenweefsel
- De buitenste laag, de hersenschors, bestaat uit grijze stof. Eronder liggen witte stof en eilandjes grijze stof.

- WITTE STOF: Witte stof bestaat grotendeels uit zenuwvezels omringd door mergschede; zijn hoofdrol is zenuwimpulsen snel over te dragen
- BASALE GANGLIA: Deze eilandjes van grijze stof helpen bewegingen te coördineren
- GRIJZE STOF: Grijze stof bestaat voornamelijk uit cellichamen van zenuwcellen, waaruit de zenuwvezels ontspringen
- HERSENSTAM: De belangrijkste motorische zenuwbanen steken in de hersenstam over naar de andere kant van het ruggenmerg, evenals de meeste banen voor het gevoel
- Cerebellum
- MRI-scan van de hersenen
- Hersenvocht wordt in vier holten (kamers, ventrikels) in de hersenen geproduceerd. Hier zijn de zijventrikels (de laterale ventrikels) te zien.

- LATERALE VENTRIKELS: Het linker- en rechterdeel van de laterale ventrikels (de zijventrikels)zijn in dwarsdoorsnede X-vormig
Onder aan de hersenen ontspringen twaalf paar hersenzenuwen. De meeste voorzien hoofd, gezicht, hals en schouders. Organen in de borst, zoals het hart, de longen en een groot deel van het spijsverteringsstelsel, worden door de nervus vagus voorzien.
- Functies hersenzenuwen
- De hersenzenuwen bevatten sensorische of motorische vezels of beide, die willekeurige en onwillekeurige functies besturen.

- NERVUS OPTICUS (OOGZENUW): Draagt informatie over visuele beelden over
- NERVUS OCULOMOTORIUS, TROCHLEARIS EN ABDUCENS: Voorzien spieren die de ogen bewegen
- NERVUS FACIALIS (AANGEZICHTSZENUW): Draagt informatie uit de smaakpapillen over en bestuurt de gelaatsuitdrukking
- NERVUS GLOSSOPHARYNGEUS EN HYPOGLOSSUS: Vervoeren informatie over smaak en besturen de tong- en keelbewegingen
- NERVUS ACCESSORIUS: Bestuurt draaiing van het hoofd en optrekken van de schouderspieren
- NERVUS VAGUS: Vervult veel rollen, zoals regulering van de hartslag en de spraak
- NERVUS VESTIBULOCOCHLEARIS: Vervoert informatie uit het oor over geluid en evenwicht
- NERVUS TRIGEMINUS: Vervoert impulsen (gevoel) van het gelaat; bestuurt de kauwspieren
- NERVUS OLFACTORIUS (REUKZENUW): Vervoert informatie uit de neus over geur
- MRI-scan van de oogzenuwen
- De oogzenuwen van het linker- en rechteroog kruisen elkaar deels in het midden van de hersenen, zodat iedere hersenhelft informatie uit beide ogen krijgt.

- Linker nervus opticus
- Kruising (chiasma)
- Rechter nervus opticus
Het ruggenmerg heeft een kern van grijze stof, die zenuwcellen en hun uitlopers en ondersteunende cellen bevat. Rond de grijze stof ligt witte stof met zenuwvezels die impulsen door het ruggenmerg van en naar de hersenen vervoeren.
- Rol van de ruggenmergszenuwen
- De ruggenmergszenuwen (hier van voren)vervoeren sensorische zenuwimpulsen naar het ruggenmerg en de hersenen (informatie), en motorische impulsen van de hersenen naar de rest van het lichaam (actie).

- HERSENSTAM: Deze verbindt het ruggenmerg met andere delen van de hersenen
- CERVICALE ZENUWEN: Acht paar cervicale zenuwen voorzien hoofd, hals, schouders, armen en handen
- THORACALE ZENUWEN: Twaalf paar thoracale zenuwen lopen naar delen van het bovenlichaam en spieren in rug en borst
- SACRALE GEBIED: Vijf paar sacrale zenuwen en een paar coccygeale zenuwen voorzien billen, benen, voeten en het anale en genitale gebied
- LUMBALE ZENUWEN: Vijf paar lumbale zenuwen voorzien onderrug en benen
- RUGGENMERG: Door deze kolom van zenuwweefsel lopen zenuwimpulsen tussen de ruggenmergszenuwen en de hersenen
Uit het ruggenmerg ontspringen 31 paar ruggenmergszenuwen. De vertakkingen van deze zenuwen voorzien alle delen van de romp en de ledematen. Voor ze deze bereiken, komen ze bij elkaar en vormen ze vlechtwerken, de brachiale en lumbale plexus, die zich daarna verder vertakken.
- Zenuwbanen
- Iedere ruggenmergszenuw heeft motorische en sensorische zenuwbanen. De sensorische banen komen aan de achterkant het ruggenmerg binnen. De motorische banen verlaten het ruggenmerg aan de voorkant.

- Grijze stof
- MOTORISCHE ZENUWBAAN: Deze motorische vezels besturen beweging en komen aan de voorkant van het ruggenmerg naar buiten
- Ruggenmergszenuw
- GANGLION: Deze zenuwknoop bevat de cellichamen van sensorische zenuwvezels
- MENINGEN: Deze vliezen beschermen het ruggenmerg
- Witte stof
- SENSORISCHE ZENUWBAAN: Deze sensorische vezels vervoeren gegevens van de zintuigen en komen aan de achterkant van het ruggenmerg binnen.