Systemische lupus erythematosus (SLE)

Medische encyclopedie

Ontsteking van het bindweefsel, die schade aan de huid, gewrichten en inwendige organen veroorzaakt

Bij de auto-immuunziekte systemische lupus erythematosus (SLE)vormt het lichaam antistoffen tegen bloedvaten en het eigen bindweefsel. Dit weefsel, dat de lichaamsstructuren bij elkaar houdt, raakt ontstoken en opgezet. SLE kan één deel of verschillende delen van het lichaam aantasten. De symptomen variëren van licht tot ernstig.

De oorzaak is onbekend, maar een virusinfectie of zonlicht kan de aanleiding zijn. Ook hormonen kunnen een rol spelen, aangezien veel meer vrouwen dan mannen de ziekte krijgen. SLE komt in sommige families veel voor en komt meer voor bij zwarte, Spaans-Amerikaanse, Aziatische en indiaanse vrouwen, wat op een mogelijke erfelijke factor wijst. SLE-achtige symptomen kunnen worden veroorzaakt door bepaalde medicijnen, zoals hydralazine (zie Medicijnen tegen hoge bloeddruk) en chloorpromazine (zie Middelen tegen psychose).

Vlindervormige huiduitslag bij SLE
Een algemeen symptoom bij systemische lupus erythematosus is een rode verheven huiduitslag op de neus en wangen, die de vorm van een vlinder heeft.
Vlindervormige huiduitslag bij SLE

De symptomen

De symptomen van SLE flakkeren in de regel enkele weken op en nemen geleidelijk weer af om soms maanden of jaren uit te blijven. Zelden verdwijnen ze voorgoed. De symptomen variëren per patiënt. Sommigen hebben lichte symptomen die geleidelijk afnemen, anderen hebben allerlei min of meer ernstige symptomen die zich bovendien veel sneller ontwikkelen.

De meest voorkomende symptomen van SLE zijn:

  • pijnlijke, vaak opgezette gewrichten die na verloop van tijd steeds pijnlijker kunnen worden;
  • rood, verheven, vlindervormige huiduitslag over de neus en wangen;
  • toegenomen gevoeligheid voor zonlicht;
  • vermoeidheid en koorts;
  • lichte depressiviteit.

Minder algemene symptomen van deze aandoening zijn:

  • benauwdheid en pijn op de borst als de longvliezen ontstoken zijn (zie Pleuritis);
  • neurologische verschijnselen zoals hoofdpijn, epilepsie en beroerte;
  • pijn op de borst als het hartzakje ontstoken is (zie Pericarditis);
  • haaruitval;
  • schotelvormige rode plekken op de huid;
  • pijnloze zweren in de mond.

Bij vrouwen kunnen door een verstoring van het hormonale evenwicht de symptomen verergeren als ze de anticonceptiepil gebruiken of als ze tijdens een actieve fase van de ziekte zwanger worden.

Zijn er complicaties?

SLE kan schade aan de nieren veroorzaken, wat vervolgens tot hoge bloeddruk (Hoge bloeddruk (hypertensie)) en uiteindelijk zelfs nierfalen kan leiden. In ernstige gevallen kunnen de pijnlijke, opgezette gewrichten ook misvormingen veroorzaken.

SLE kan samen met polymyositis en dermatomyositis voorkomen (zie hierna).

Hoewel veel vrouwen met SLE een zwangerschap goed doorstaan, is de kans op een miskraam wel verhoogd. Als u SLE hebt en zwanger wilt worden, doet u er goed aan uw huisarts te raadplegen.

De meeste mensen met SLE kunnen zonder problemen een actief leven leiden. Alleen in zeer ernstige gevallen is de levensverwachting voor mensen met SLE verkort.

De diagnose

Aangezien de symptomen van SLE zo variëren, kunnen ze veel op die van andere ziekten lijken. Als een arts echter SLE vermoedt, kan hij of zij bloedtesten laten uitvoeren op antilichamen. Er zijn ook testen om de werking van aangedane organen na te gaan.

De behandeling

Genezing van SLE is niet mogelijk; de behandeling is gericht op het verlichten van de symptomen en het vertragen van de ziekte. Als de symptomen door een medicijn worden veroorzaakt, zullen zij verdwijnen als niet het medicijn wordt gestaakt.

Bij pijnlijke gewrichten kan de arts niet-steroïde NSAID’s of hydroxychloroquine (zie Antimalariamiddelen)voorschrijven. Tegen ernstige ontstekingen kan een corticosteroïd worden gegeven of, als dit niet werkt, een immuunonderdrukkend middel. Bij gewrichtsklachten kan fysiotherapie verlichting brengen. De arts kan ook infecties behandelen en ontraden in direct zonlicht te komen.

Risicofactoren

Leeftijd
Komt het meest voor tussen 16 en 40 jaar
Komt in sommige families en bij bepaalde etnische groepen meer voor
Stress en zonlicht hebben invloed op het beloop, niet op het ontstaan
Geslacht
Komt vijfmaal vaker voor bij vrouwen dan bij mannen
Erfelijkheid
Komt in sommige families en bij bepaalde etnische groepen meer voor
Leefwijze
Stress en zonlicht hebben invloed op het beloop, niet op het ontstaan

Andere gerelateerde onderwerpen

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.