Ook wel costoclaviculair compressiesyndroom (CCCS) genoemd; krachteloosheid of zwelling van arm en hand, al dan niet samen met gevoelloze (‘slapende’)vingers opgewekt door bepaalde posities van de arm, waardoor bloedvaten en/of zenuwen afgeklemd worden
De oorzaak van de klachten bij een thoracic outlet-syndroom (TOS), dat ook bekend staat als costoclaviculair compressiesyndroom (CCCS), is afklemming van de grote bloedvaten die vanuit de borstholte via een nauwe opening tussen de bovenste of eerste rib en het sleutelbeen naar de arm lopen en/of afknelling van de grote zenuwbundels (plexus brachialis) die vanuit de halswervelkolom via diezelfde ruimte naar de arm gaan. De doorgangsruimte voor de bloedvaten en zenuwbundels is al niet groot, maar wordt bij bepaalde armposities nog verder vernauwd. Bovendien kan verdikking van het sleutelbeen als gevolg van een vroegere botbreuk of een afwijkend verloop van diepe halsspieren de doorgangsruimte nog extra versmallen. Bij sommige mensen is er een andere oorzaak: zij hebben aan één of beide kanten een extra rib, een zogenoemde halsrib, die de doorgang van de borstholte naar de armen voor bloedvaten en zenuwen beperkt.
De klachten bij het syndroom zijn afhankelijk van wat wordt afgekneld. Als dit de armslagader is, veroorzaakt dit vermoeidheid in de arm en hand. Het wordt dan bijvoorbeeld onmogelijk de hand langere tijd boven het hoofd te houden. Afknelling van de armaders veroorzaakt stuwing in de aders, waardoor de arm dikker kan worden en blauwig verkleurt. Soms ontstaat een trombose van de armader, waardoor de arm pijnlijk wordt en zeer sterk kan opzwellen. Als voornamelijk de zenuwplexus wordt afgekneld, treedt er regelmatig een ‘slapend’ of tintelend gevoel op in de vingers (vooral de vingers aan de kant van de pink) en de arm. Vaak worden mensen met een TOS hierdoor ’s nachts wakker of kunnen zij alleen in bepaalde posities in slaap komen.
Hoewel de afwijking in principe niet ernstig is, kan in zeldzame gevallen beschadiging van de armslagader optreden, met embolieën naar de vingers als gevolg. Soms leidt trombose van de grote aders van de arm ertoe dat de arm door stuwing dik blijft en veel pijn doet (zie Trombose en embolie, Trombose en embolie), waardoor hij niet kan worden gebruikt.
In eerste instantie zijn fysio- of manuele therapie en houdingscorrectie belangrijke therapieën om de klachten te verhelpen, wat ook vaak goed lukt. Helpen ze niet, dan kan een operatie, waarbij de eerste rib en een eventuele halsrib worden verwijderd, effectief zijn. Onbehandeld kunnen de klachten soms na jaren spontaan verdwijnen.
- Leeftijd
- Meestal bij jonge volwassenen
- Geen factoren van betekenis
- Komt vaker voor bij mensen die hun armen langdurig in bepaalde posities houden (typisten, chauffeurs, telefonisten)
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Komt vaker voor bij mensen die hun armen langdurig in bepaalde posities houden (typisten, chauffeurs, telefonisten)
