Niet-kwaadaardige of kwaadaardige gezwellen in de hypofyse, die hormonale stoornissen kunnen veroorzaken
De hypofyse scheidt hormonen af die of een direct effect op het lichaam hebben, of inwerken op andere hormoonklieren. Daarom kan een afwijking gevolgen hebben voor verschillende lichaamssystemen. Gezwellen in de hypofyse zijn zeldzaam en vormen slechts een van de tien hersentumoren. De meeste hypofysetumoren maken te grote hoeveelheden hormonen aan die symptomen veroorzaken of andere klieren ertoe aanzetten te veel hormonen aan te maken. Gewoonlijk zitten ze in het voorste deel van de hypofyse en zijn ze niet kwaadaardig. De oorzaak van de meeste is niet bekend; heel soms kan een verband worden gelegd met de erfelijke aandoening multipele endocriene neoplasie.
Bijna de helft van alle hypofysetumoren die aanzetten tot hormoonproductie, veroorzaakt een teveel van prolactine, wat leidt tot onvruchtbaarheid bij vrouwen en impotentie bij mannen. Soms wordt de productie van groeihormoon bevorderd, wat kan leiden tot het vergroten van lichaamsdelen (zie Acromegalie). Ook kunnen extra afgescheiden hormonen de bijnieren stimuleren, waardoor veranderingen in stofwisseling en uiterlijk kunnen optreden (zie Syndroom van Cushing).
Als zij groeien, kunnen tumoren tegen de oogzenuw gaan drukken. Een dergelijke druk kan leiden tot hoofdpijn en verminderd gezichtsveld (zie Verminderd gezichtsveld, Gezichtsvelddefecten). Omliggend weefsel kan worden aangetast waardoor de hormoonproductie afneemt (zie Verminderde hypofysehormoonproductie, Verminderde hypofysehormoonproductie); de tumor kan zelf gaan drukken op het achterste deel van de klier, waardoor de productie van het antidiuretisch hormoon (ADH), dat de waterhuishouding regelt, afneemt (zie Diabetes insipidus, Diabetes insipidus).
- Hypofysetumor
- Deze tumor in de hypofyse kan het zien verstoren en hoofdpijn veroorzaken en het normale hypofyseweefsel in de verdrukking brengen.

- Schedel
- Oog
- Tumor
- Hersenen
Er kan bloedonderzoek worden gedaan om afwijkende hoeveelheden van hormonen op te sporen. Ook kan er een MRI- of een CT-scan worden gemaakt, of kan een gezichtsveldtest (Gezichtsveldtest (test)) worden gedaan om te controleren of er blinde plekken zijn. Soms komt een tumor in de hypofyse aan het licht bij onderzoek naar een andere aandoening. De ontwikkeling van de tumor wordt dan gevolgd zonder dat men ingrijpt, behalve als zich symptomen voor gaan doen.
Sommige tumoren worden behandeld met medicijnen die ze doen slinken (zie Medicijnen voor de hypofyse, Geneesmiddelen die inwerken op de hormonen van de hypofyse); andere worden operatief verwijderd. Ook kan worden bestraald (Radiotherapie (bestraling) (behandeling)) om verdere groei tegen te gaan. Deze behandelingen kunnen leiden tot een verminderde productie van hypofysehormonen, waardoor het nodig kan zijn het hele leven hormoonsupplementen in te nemen.
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Geslacht
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Erfelijkheid
- Risicofactoren afhankelijk van het type
- Leefwijze
- Risicofactoren afhankelijk van het type