Gezwellen in hersenen of ruggenmerg
Tumoren in de hersenen en het ruggenmerg komen zelden voor bij kinderen, maar nemen tot één van de vier gevallen van jeugdkanker voor hun rekening. De ziekte komt meer voor bij jongens. De meeste tumoren ontstaan in het steunweefsel (glia) van de hersenen of ruggenmerg of in de cellen rondom de zenuwen. De tumoren zijn meestal kwaadaardig, maar zaaien zelden uit. De oorzaak is niet geheel bekend, maar het risico is groter als een kind de erfelijke aandoening neurofibromatose heeft, waarbij er tumoren op de zenuwen groeien.
De symptomen van hersentumoren komen meestal geleidelijk tot ontwikkeling. Aanvankelijk zijn er alleen vage symptomen, zoals het niet aankomen in gewicht bij baby’s of slecht presteren op school bij oudere kinderen. Hersentumoren worden meestal pas onderkend als ze vrij groot zijn. De klachten kunnen zijn:
- hoofdpijn en overgeven, vooral ’s ochtends;
- onhandigheid en onzeker lopen;
- scheelzien (zie Strabisme);
- persoonlijkheidsverandering.
Soms blokkeert de tumor de normale passage van hersenvocht; er treedt dan hydrocephalus op. Als er een tumor in het ruggenmerg zit, kunnen de klachten zijn:
- rugpijn;
- niet kunnen plassen;
- moeilijk lopen.
Kinderen met pijn in de rug moeten goed worden onderzocht.
Als de huisarts denkt dat het kind mogelijk een hersen- of ruggenmergtumor heeft, volgt uiteraard snel verwijzing naar de kinderarts. Deze zal een CT-scan of MRI laten maken om afwijkingen aan het licht te brengen. Als er een tumor wordt gevonden, kan onder narcose een stukje weefsel worden weggenomen voor microscopisch onderzoek.
Als de diagnose is bevestigd, wordt eerst onderzocht of de tumor operatief kan worden verwijderd. Het geheel wegnemen van de tumor heeft de beste prognose. Kan de tumor maar gedeeltelijk of helemaal niet operatief worden verwijderd, dan wordt bestraling (Radiotherapie (bestraling) (behandeling)) of chemotherapie overwogen. Als er vochtophoping rond de hersenen is, brengt men een drain in om het vocht naar de buikholte af te voeren (zie BEHANDELING: Drain bij hydrocephalus).
Als een kind een tumor heeft, staat er een team van deskundigen klaar om het hele gezin psychische bijstand te verlenen (zie Gesprekstherapie).
Hoewel hersen- en ruggenmergtumoren heel ernstig zijn en vaak pas laat herkend worden, is één op de twee kinderen vijf jaar na de diagnose nog in leven. Kinderen die blijven leven, krijgen soms te maken met blijvende handicaps of leerproblemen.
- Leeftijd
- Komt vooral voor bij kinderen jonger dan 1 jaar
- De onderliggende oorzaak kan erfelijk zijn
- Geen factor van betekenis
- Geslacht
- Komt iets vaker voor bij jongens
- Erfelijkheid
- De onderliggende oorzaak kan erfelijk zijn
- Leefwijze
- Geen factor van betekenis
