Het niet volledig of helemaal niet kunnen legen van de blaas
Urineretentie kan acuut zijn of chronisch. Bij acute retentie kunt u de blaas helemaal niet legen, ondanks grote aandrang om te plassen, en er treedt een plotselinge, pijnlijke ophoping van urine op. Bij chronische retentie kan de blaas niet meer volledig worden geleegd, met als gevolg een geleidelijke, pijnloze ophoping van urine in de blaas. Beide vormen van urineretentie komen bij mannen meer voor dan bij vrouwen.
Indien druk van buiten op de plasbuis (de buis tussen blaas en lichaamsopening) wordt uitgeoefend, kan dat de urinestroom tegenhouden en zo acute of chronische urineretentie veroorzaken. De meest voorkomende oorzaak bij mannen is een vergrote prostaat. Soms wordt de urinestroom beperkt door een vernauwde plasbuis (zie Plasbuisvernauwing) of door een vernauwde voorhuid (zie Fimosis). Bij vrouwen kan zich urineretentie voordoen aan het begin van de zwangerschap door de druk die de groeiende baarmoeder op de plasbuis uitoefent, maar deze kan verdwijnen als de baarmoeder hoger in de buikholte komt. Bij beide geslachten kan urineretentie het gevolg zijn van obstipatie, omdat de ontlasting dan op de plasbuis kan duwen. Soms is de oorzaak een aandoening waarbij de blaashals verstopt is, zoals bij blaasstenen en blaastumoren.
Ook een beschadiging aan de zenuwen die de blaasspieren aansturen, kan urineretentie veroorzaken. Een dergelijke aandoening kan optreden bij multipele sclerose of door ruggenmergletsel.
In sommige gevallen kan chronische urineretentie acuut worden door een plotselinge toename van de hoeveelheid geproduceerde urine. De oorzaak daarvan kan gebruik van vochtafdrijvende middelen zijn, koud weer of overvloedige alcoholconsumptie. In andere gevallen is acute retentie een bijwerking van antidepressiva of medicijnen tegen de ziekte van Parkinson.
Symptomen van acute urineretentie ontwikkelen zich binnen enkele uren en zijn:
- buikpijn;
- een verontrustende en pijnlijke aandrang om te urineren zonder dat te kunnen.
In tegenstelling tot acute urineretentie, veroorzaakt chronische urineretentie gewoonlijk geen pijn. De symptomen ontwikkelen zich meestal langzaam en zijn:
- een frequente aandrang tot plassen;
- het opzetten van de buik;
- het plassen komt moeilijk op gang;
- een slappe urinestraal die eindigt met druppelen;
- in sommige gevallen kan tussen bezoeken aan het toilet door urine druppelen.
Urineretentie kan schade aan de nieren toebrengen als de urine niet uit de nieren weg kan stromen (zie Hydronefrose of leiden tot (terugkerende) blaasontsteking(en) (Blaasontsteking).
Bij acute urineretentie moet uw blaas worden geleegd door middel van blaaskatheterisatie (zie BEHANDELING: Blaaskatheterisatie). Om de achterliggende oorzaak vast te kunnen stellen, moeten mogelijk endeldarm, prostaat en bekken worden onderzocht en speciale testen worden uitgevoerd (zie Urodynamisch onderzoek, en Cystoscopie.
Chronische urineretentie kan worden vermoed als bij een routineonderzoek blijkt dat uw blaas uitgezet is. De testen ter bevestiging van deze diagnose zijn dezelfde als die voor acute retentie. De oorzaak van de retentie wordt zo mogelijk behandeld, en in de meeste gevallen is de blaasfunctie daarna weer normaal. Als de aandoening door een zenuwbeschadiging veroorzaakt is, kan permanente katheterisatie of katheterisatie met tussenpozen nodig zijn. Men kan u leren hoe u deze zelf toepast.
Urineretentie tijdens de zwangerschap verdwijnt gewoonlijk met het groeien van de baarmoeder – deze beweegt zich dan van het bekken naar de buikholte, waarmee de druk op de plasbuis afneemt.
- Leeftijd
- Komt vaker voor boven 50 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Komt vaker voor bij mannen
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis