Vitiligo

Verlies van normaal pigment uit delen van de huid, meestal het gezicht en de handen

Mensen met vitiligo hebben onregelmatige lichte plekken in de huid door verlies van melanine. Dat is het pigment dat zorgt voor de kleur van de huid. In ongeveer de helft van de gevallen ontstaat vitiligo voor iemand 20 is. De aandoening geeft vrijwel geen lichamelijke klachten, maar kan grote psychische problemen veroorzaken.

Oorzaken

Waarschijnlijk is vitiligo een auto-immuunziekte, waarbij het lichaam antistoffen produceert tegen de eigen pigmentcellen in de huid die melanine produceren. Ongeveer één op de drie mensen met vitiligo heeft een of meer familieleden met dezelfde aandoening. Ongeveer evenveel mensen hebben ook een andere auto-immuunziekte, zoals pernicieuze anemie (zie megaloblastaire anemie). Ongeacht de oorzaak wordt aangenomen dat sommige factoren vitiligo kunnen uitlokken bij personen die aanleg voor vitiligo hebben. Deze factoren zijn o.a. ernstige emotionele spanningen, zonnebrand, ernstige ziekten, operaties, zwangerschap, bevalling en lichamelijk letsel.

Symptomen

Vitiligoplekken zijn witte vlekken op verschillende delen van het lichaam. Meestal rondom lichaamsopeningen en in de lichaamsplooien bij de geslachtsorganen, op drukplaatsen, op handen en voeten, op plaatsen van herhaald letsel en in het gezicht. De plekken zijn symmetrisch over het lichaam verdeeld en variëren in grootte en vorm. Soms zijn ook de haren op de desbetreffende plekken wit door verlies van pigment in de haarzakjes. Het verlies van de kleur van de huid is een geleidelijk proces dat maanden of jaren kan duren.

Diagnose

De diagnose is meestal duidelijk, maar soms is een huidonderzoek nodig om pityriasis versicolor uit te sluiten. Dat is een schimmelinfectie die lichte plekken op de huid veroorzaakt. Bloedonderzoek kan uitwijzen of er sprake is van nog een andere auto-immuunziekte.

Behandeling

Tot nu toe is er geen 100% effectieve therapie voor vitiligo bekend. De behandeling duurt in het algemeen lang, maanden tot jaren. Het meest effectief is belichting met ultraviolet licht in de vorm van UVB of UVA, maar dan in combinatie met psoralenen (zie psoriasis).

De behandeling met corticosteroïdhoudende crèmes is soms succesvol. De behandeling met corticosteroïden mag niet te lang worden voortgezet, omdat deze crèmes op langere termijn schadelijke bijwerkingen kunnen hebben. In het algemeen zal na enkele weken, hooguit 3 maanden, duidelijk zijn of deze behandeling succesvol is.

Bij mensen bij wie de vitiligo tot rust is gekomen, vanzelf of na belichtingstherapie, kan normaal gepigmenteerde huid getransplanteerd worden naar een vitiligoplek. Dat gebeurt onder plaatselijke verdoving.

Soms raken grote delen van de huid gedepigmenteerd. In dat geval kan de rest van de huid worden gebleekt, zodat uw algehele huidskleur regelmatiger wordt. Het opbleken van de huid gebeurt met een hydrochinon-bevattende crème en/of met behulp van een speciale pigmentlaser.

Wat kunt u zelf doen?

Bij een lichte vorm van vitiligo kunt u de plekken camoufleren met cosmetica. Omdat de lichte plekken niet bruin kunnen worden, is het verstandig zonlicht te vermijden en een zonnebrandmiddel met een hoge beschermingsfactor te gebruiken.

Prognose

Het verloop van de ziekte is niet constant en daarom ook niet goed te voorspellen. Meestal wordt de huidafwijking geleidelijk erger, met tussenliggende perioden van verbetering. Vitiligo is niet te genezen, en vaak worden de lichte plekken langzaam groter. Bij ongeveer 30 procent van de mensen komt de eigen huidskleur spontaan terug, met name op de aan zonlicht blootgestelde huid. Bij vitiligo van de lippen, van de handen en het gezicht komt spontaan herstel betrekkelijk weinig voor. Hetzelfde geldt voor de plekken waar witte haren groeien als uiting van vitiligo. Ook bij vitiligo die op latere leeftijd ontstaat, treedt minder vaak spontane verbetering op.