Het ontwikkelen van een of meer hardnekkige wanen, vaak met betrekking tot achtervolging of jaloezie
Wanen zijn stoornissen in de inhoud van het denken, bestaande uit persoonlijke, fundamentele overtuigingen die in strijd zijn met de werkelijkheid en oncorrigeerbaar zijn. Ze zijn niet gerelateerd aan andere symptomen of andere psychische stoornissen. Deze overtuigingen of wanen treden op ondanks alle redelijke argumenten en duidelijk bewijs van het tegendeel. Er zijn verschillende soorten wanen, waarvan de meest voorkomende achtervolgingswaan is. Mensen met deze aandoening geloven dat ze worden achtervolgd, opgejaagd of bespioneerd. Extreme jaloezie, waarbij iemand gelooft dat zijn partner hem bedriegt, is een andere belangrijke vorm.
Mensen met een paranoïde persoonlijkheid (zie Persoonlijkheidsstoornissen, hierna) hebben een verhoogde kans op een waanstoornis, evenals alcoholisten op delirium tremens (Alcoholverslaving).
Waanstoornissen ontstaan meestal plotseling, soms ook tijdens een koortsperiode, vooral bij ouderen (koortsdelier). Waanstoornissen zijn zeldzaam en treffen wereldwijd slechts ongeveer drie op de tienduizend mensen.
Mensen met waanstoornissen staan vaak argwanend of afwijzend tegenover personen die hen willen helpen. Ze willen vaak niet over hun overtuiging spreken en zien hun waanstoornis niet als onrealistisch. Een hulpverzoek komt vaak van familieleden.
De arts zal naar andere symptomen kijken als een andere psychische aandoening, zoals schizofrenie, de oorzaak is. De arts zal nagaan hoe diep de wanen geworteld zijn en in hoeverre de patiënt ernaar handelt. Als hij een gevaar voor zichzelf en anderen is, kan opname nodig zijn.
Soms worden antipsychotica gegeven. Gesprekstherapie (Counseling) heeft meestal geen zin. In het algemeen zijn waanstoornissen hardnekkig, zonder iemands leven ernstig te verstoren.
- Leeftijd
- Komt meer voor boven 40 jaar
- Stress kan een risicofactor zijn
- Geen factor van betekenis
- Geslacht
- Komt meer voor bij vrouwen
- Leefwijze
- Stress kan een risicofactor zijn
- Erfelijkheid
- Geen factor van betekenis
