Verhoging van lichaamstemperatuur en verlies van vocht en zouten door blootstelling aan hoge omgevingstemperatuur
In een warme omgeving raakt het lichaam warmte kwijt door bloed naar de huid te laten stromen en door transpiratie. Hevige transpiratie kan leiden tot excessief verlies van vocht en zouten, en warmtestuwing veroorzaken. Dit is zelden ernstig, maar als de betrokkene geen verkoeling krijgt, kan hitteberoerte optreden, doordat de normale afkoelingsmechanismen van het lichaam niet meer functioneren. Een hitteberoerte kan dodelijk zijn en moet onmiddellijk medisch worden behandeld.
Warmtestuwing en hitteberoerte komen vooral voor bij temperaturen boven 40 °C. Een hoge luchtvochtigheid vergroot het risico, omdat het lichaam in die omstandigheid te weinig warmte kwijt kan raken door transpiratie en oververhit kan raken.
Normaal gezonde mensen kunnen worden getroffen door warmtestuwing en hitteberoerte als ze zich bij heet weer lichamelijk inspannen. Mensen uit een gematigd klimaat die een reis naar de tropen maken, moeten acclimatiseren voordat ze zich zonder gevaar kunnen inspannen.
Bij baby’s en ouderen is het afkoelingsmechanisme van het lichaam minder effectief, zodat ze gevoeliger zijn voor warmtestuwing en hitteberoerte. Overgewicht, diabetes, alcoholisme en chronische hartklachten hebben een nadelig effect op het afkoelingsmechanisme. Diarree kan leiden tot uitdroging en de kans op warmtestuwing en hitteberoerte vergroten.
- Het risico van hitteberoerte
- Naarmate de vochtigheid van de lucht toeneemt, raakt het lichaam minder warmte kwijt door transpiratie en kan hitteberoerte bij relatief lage temperatuur optreden.
Na langdurige blootstelling aan een hoge temperatuur kunnen de volgende symptomen van warmtestuwing optreden:
- overmatig transpireren;
- vermoeidheid;
- spierkramp;
- misselijkheid en braken;
- duizeligheid, wankelende gang;
- hoofdpijn.
Als de betrokkene geen verkoeling krijgt, neemt de lichaamstemperatuur toe en kunnen de volgende symptomen van hitteberoerte optreden:
- snelle oppervlakkige ademhaling;
- verwardheid en desoriëntatie;
- toevallen.
Zonder behandeling kan hitteberoerte binnen een paar minuten leiden tot coma. De dood kan het gevolg zijn van nierfalen (Nierinsufficiëntie), acuut hartfalen of beschadiging van de hersenen.
Warmtestuwing is eenvoudig te behandelen. Leg het slachtoffer op een koele plaats, liefst in een ruimte met airconditioning, en geef beetje bij beetje een koele, zoute drank te drinken tot het slachtoffer zich beter voelt. Als u een hitteberoerte vermoedt, moet de betrokkene zo snel mogelijk in het ziekenhuis worden opgenomen.
Eenmaal in het ziekenhuis wordt de patiënt onderzocht en analyseert men het zoutgehalte van het bloed. Hitteberoerte wordt meestal behandeld op de afdeling intensive care (Op de intensive care (omgeving)). De lichaamstemperatuur wordt verlaagd door het lichaam geforceerd te koelen. Vocht wordt toegediend via een infuus. Men houdt op het lichaam te koelen, zodra de lichaamstemperatuur is gedaald tot 38 °C, om onderkoeling (zie hierna) te voorkomen. Men blijft echter controleren of de lichaamstemperatuur het juiste niveau bereikt en of de organen normaal functioneren. In ernstige gevallen wordt de ademhaling kunstmatig ondersteund.
De meeste mensen met warmtestuwing herstellen binnen een paar uur nadat ze in een koele ruimte zijn gebracht en geleidelijk het vochttekort hebben aangevuld. Als een hitteberoerte snel wordt behandeld, herstellen de meeste patiënten na enkele dagen bedrust, al kan hun lichaamstemperatuur nog enkele weken fluctueren.
Aandoeningen als gevolg van hitte zijn grotendeels te voorkomen door lichamelijke inspanning op de heetste uren van de dag te vermijden, zo veel mogelijk in de schaduw te blijven en veel vocht (maar geen alcohol) te drinken.
- Leeftijd
- Elke leeftijd, maar vooral baby’s en ouderen
- Leefwijze
- Inspanning bij heet weer is een risicofactor
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
