Een wilsverklaring is een geschreven uiteenzetting van iemands persoonlijke waarden, overtuigingen en wensen wat betreft de medische handelingen rond zijn levenseinde.
De behandelend arts moet weten dat die verklaring bestaat en deze raadplegen als iemand zelf niet meer in staat is beslissingen te nemen. In Nederland en België is een wilsverklaring nu rechtsgeldig, mits de verklaring is opgemaakt op het moment dat de patiënt wilsbekwaam was en wanneer deze voorzien is van naam, recente datum en handtekening. Om een wilsverklaring zo veel mogelijk gewicht te geven is het verstandig de opstelling van het document te bespreken met een arts en met familieleden. Er zijn verschillende organisaties die wilsverklaringen leveren, bijvoorbeeld de Nederlandse Vereniging voor Euthanasie, de Nederlandse Patiënten Vereniging of de Vlaamse Vereniging Recht op Waardig Sterven.
In een wilsverklaring kan staan:
- de naam van iemand die bijstand kan verlenen bij het nemen van ingrijpende medische beslissingen als de patiënt dat niet meer kan;
- bepaalde voorkeuren voor behandeling, bijvoorbeeld voor het voortzetten van toediening van vocht via een infuus tot het moment van sterven;
- weigering van behandelingen, zoals voeding via maagsonde;
- omstandigheden (bijvoorbeeld coma, verlamming) waarin de patiënt geen levensreddende behandeling meer wil ondergaan;
- een verzoek om euthanasie;
- wensen over obductie (autopsie) en orgaandonatie na de dood.
