Mononucleosis infectiosa; infectie die gepaard gaat met opzwelling van de lymfklieren en keelpijn
De ziekte van Pfeiffer of klierkoorts, die vooral kinderen, pubers en jongvolwassenen treft, wordt overgebracht via speeksel en wordt daarom wel kissing disease genoemd. De medische term is mononucleosis infectiosa. De voornaamste symptomen zijn opgezette klieren (lymfklieren) en koorts. In het begin wordt de ziekte van Pfeiffer wel aangezien voor een ontsteking van de keelamandelen (zie Keelontsteking), maar de ziekte duurt langer.
De ziekte van Pfeiffer wordt veroorzaakt door het Epstein-Barr-virus (EBV), dat de lymfocyten (witte bloedcellen die infecties bestrijden)aanvalt. Een infectie met EBV is heel algemeen, en rond het vijftigste levensjaar is vrijwel iedereen met het virus in aanraking geweest. Meer dan de helft van de geïnfecteerde mensen krijgt echter geen symptomen en is zich dus niet bewust van de infectie.
Complicaties zijn zeldzaam; de bekendste gevaarlijke complicaties zijn een gescheurde milt, een verstopping van de luchtwegen (door vergrote lymfklieren) en een ontsteking van hersenen (encefalitis) en hersenvliezen (meningitis).
Bij kinderen verloopt de infectie vaak zonder verschijnselen.
De symptomen van de ziekte van Pfeiffer treden meestal pas vier tot zes weken na de besmetting op en bestaan uit:
- (hoge) koorts en transpiratie;
- hevige keelpijn en slikproblemen;
- opgezette keelamandelen, vaak bedekt met een grijswitte aanslag;
- opgezette, gevoelige lymfklieren in de hals, oksels en liezen;
- gevoelige buik door opzetting van de milt.
Deze kenmerkende symptomen gaan meestal gepaard met slechte eetlust, gewichtsverlies, hoofdpijn en vermoeidheid. Soms nemen de keelpijn en koorts snel af en verdwijnen de andere symptomen binnen een maand. Andere mensen blijven langer ziek en voelen zich nog maanden na de besmetting lusteloos.
- Opgezette amandelen
- Bij de ziekte van Pfeiffer zetten de amandelen op. Dit veroorzaakt hevige keelpijn. Vaak zijn de amandelen bedekt met een dikke grijswitte aanslag.

- Dikke laag
- Gezwollen amandel
De arts stelt de diagnose op grond van de opgezette lymfklieren, keelpijn en koorts. De diagnose kan worden bevestigd door bloedonderzoek, waarbij men kijkt naar de aanwezigheid van bepaalde antistoffen (monospottest of Paul Bunnell-test).
Er is geen speciale behandeling voor de ziekte van Pfeiffer, maar de symptomen zijn eenvoudig te verlichten. Drink veel en neem eventueel een gewone pijnstiller, bijvoorbeeld paracetamol, tegen de koorts en de pijn. Zolang de milt opgezet is, kunt u contactsporten beter vermijden om de kans op scheuring van de milt te voorkomen. Dit veroorzaakt ernstige inwendige bloedingen en kan dodelijk zijn.
Vrijwel elke Pfeifferpatiënt herstelt volledig, maar het kan veel tijd vergen en de extreme vermoeidheid kan soms nog weken of maanden na de besmetting aanhouden. Na de besmetting, met of zonder symptomen, bent u levenslang immuun.
- Leeftijd
- Komt vooral voor tussen 12 en 20 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis