Tijdens de zwangerschap ontstaan van te hoge bloedsuikerspiegels
In de loop van de zwangerschap krijgt één op de vijftig vrouwen zwangerschapsdiabetes. Normaal zorgt het hormoon insuline, dat door de alvleesklier wordt geproduceerd, ervoor dat lichaamscellen glucose uit het bloed kunnen opnemen. Tijdens de zwangerschap produceert de placenta hormonen, die de werking van insuline tegengaan. Als het lichaam dan onvoldoende insuline produceert, kan een te hoog glucosegehalte in het bloed het gevolg zijn en tot zwangerschapsdiabetes aanleiding geven.
De kans op zwangerschapsdiabetes neemt toe me het vorderen van de leeftijd, bij overgewicht en bij vrouwen bij wie diabetes mellitus in de familie zit. Veelal is een speciaal dieet voldoende om de bloedsuikers te normaliseren, soms is gebruik van insuline noodzakelijk.
Bijna altijd verdwijnt de zwangerschapsdiabetes snel na de geboorte. Een aantal vrouwen ontwikkelt later blijvende diabetes mellitus type 2.
Veel vrouwen met zwangerschapsdiabetes hebben geen klachten. De diagnose wordt soms gesteld wanneer het kind te groot lijkt voor de duur van de zwangerschap of wanneer er zeer veel vruchtwater aanwezig is.
In Nederland is men het er nog niet over eens wat nu precies de definitie van zwangerschapsdiabetes is. Screening van elke zwangere vrouw lijkt niet zinvol. Mogelijk is screening wel zinvol bij zwangeren met een verhoogd risico, bijvoorbeeld diabetes in de nabije familie, sterk overgewicht of een erg groot kind bij de voorgaande bevalling.
De diagnose berust op het aantonen van een verhoogd suikergehalte in het bloed, nuchter of na het eten. Nogal eens wordt dan ook een ‘glucosedagcurve’ gemaakt, waarbij verschillende malen op een dag bloedsuikers worden geprikt. Afhankelijk van de bloedsuikerwaarden wordt een dieet of ook medicijngebruik (insuline) geadviseerd.
Hebt u zwangerschapsdiabetes, dan zal de gynaecoloog u (via de diëtiste) een aangepast dieet voorschrijven met minder suiker dan normaal en met veel vezels en zetmeelrijke koolhydraten. Bij onvoldoende resultaat zijn insuline-injecties nodig. U krijgt instructies over het controleren van het bloedsuikergehalte. Zeer vaak leren zwangeren om dat zelf regelmatig te doen (zie Controleren van het glucosegehalte). De gynaecoloog bespreekt met u het verdere controleschema, waarbij over het algemeen regelmatig echoscopisch onderzoek (Echoscopie bij zwangerschap (test)) zal plaatsvinden om de groei van het kind in de gaten te houden.
De meeste vrouwen met zwangerschapsdiabetes bereiken zonder problemen het einde van de zwangerschap en kunnen via de natuurlijke weg bevallen. Als daar reden toe is, zal de gynaecoloog adviseren de bevalling eerder in te leiden (De bevalling inleiden (behandeling)).
Tijdens de baring wordt de diabetes zo goed mogelijk gereguleerd met kortwerkende insuline en worden de bloedsuikers frequent gecontroleerd. Het kind wordt bewaakt door middel van cardiotocografie (zie -registratie (test)).
Na de bevalling worden de bloedsuikerspiegels van het kind nauwkeurig gecontroleerd. Bij een te lage bloedsuikerspiegel zijn vaak observatie en behandeling op de afdeling neonatologie noodzakelijk.
Als de zwangerschapsdiabetes niet wordt herkend en behandeld, is er een kans dat het kind erg zwaar wordt, wat soms tot problemen bij de bevalling aanleiding geeft (zie Verlengde eerste fase van de bevalling, Verlengde eerste fase van de bevalling).
Kinderen van moeders met zwangerschapsdiabetes hebben een relatief grote kans op een te lage bloedsuikerspiegel na de geboorte
Over het algemeen geeft zwangerschapsdiabetes geen verhoogd risico op een doodgeboren kind (Doodgeboorte). Wel komen bij een groot kind meer problemen tijdens de baring voor, en kinderen van moeders met zwangerschapsdiabetes hebben ook vaker dan normaal na de geboorte de zorg van een kinderarts nodig
Meestal wordt het glucosegehalte na de bevalling weer normaal, kunt u weer een normaal dieet volgen en kunnen insuline-injecties worden gestaakt. Bij een volgende zwangerschap is de kans groot dat zich opnieuw zwangerschapsdiabetes voordoet.
- Leeftijd
- Komt meer voor boven 30 jaar
- Te zwaar zijn vormt een risicofactor
- Erfelijkheid
- Als er diabetes mellitus in de familie zit, betekent dit een risicofactor
- Leefwijze
- Te zwaar zijn vormt een risicofactor