Aandrangsincontinentie
Wat is urine-incontinentie?
Incontinentie voor urine wil zeggen dat u uw plas niet goed kunt ophouden. Het kan zijn dat u de urine niet goed kunt ophouden bij inspanning, zoals hoesten, niezen, lachen, tillen, traplopen of springen. Dit wordt inspannings- of stressincontinentie genoemd.
Het kan ook zijn dat u plotseling aandrang voelt om te plassen en dit dan niet kunt tegenhouden tot u bij het toilet bent. Dit wordt aandrangs- of urge-incontinentie genoemd. Sommige mensen hebben last van beide vormen van incontinentie. Deze brief gaat alleen over aandrangsincontinentie.
naar boven
naar boven
Hoe werken de urinewegen?
Urine wordt in de nieren geproduceerd en gaat via de urineleiders naar de blaas. De urine wordt in de blaas opgeslagen tot deze gevuld raakt en komt dan via de plasbuis naar buiten.
De plas wordt opgehouden door een sluitspier rond de uitgang van de blaas. Bovendien vormen de bekkenbodemspieren een afsluiting rond de plasbuis.De bekkenbodemspieren vormen een soort strakke hangmat waar uw blaas op steunt. Bij het opslaan van de urine wordt de blaas opgerekt. Bij 150 tot200 ml vulling van de blaas krijgt u aandrang om te plassen. Door het aanspannen van de spieren in de blaaswand en het ontspannen van de spieren rond de uitgang van de blaas en rond de plasbuis, kunt u plassen.
naar boven
naar boven
Hoe ontstaat aandrangsincontinentie?
Aandrangsincontinentie (urge-incontinentie) ontstaat als de blaas extra prikkelbaar is. Dit heet ook wel een ‘overactieve’ blaas. Hierbij trekken de spieren in de blaaswand onverwacht samen, waardoor de urine uit de blaas wordt geperst. Dit kan zowel ’s nachts als overdag gebeuren. De kans hierop neemt toe als u ouder wordt. Wanneer u, uit voorzorg, extra vaak naar de wc gaat is uw blaas niet meer gewend om de plas op te houden. Het onverwachte urineverlies wordt daar niet minder van.
Het plotseling samentrekken van de blaasspieren kan een psychische oorzaak hebben. Angst voor ongewild urineverlies kan dit versterken. Sommige mensen houden onbewust voortdurend de bekkenbodemspieren aangespannen, waardoor er druk ontstaat op de blaas. Als u cafeïnehoudende dranken of alcohol drinkt, vult de blaas zich sneller en kunnen de druk in de blaas en de aandrang om te plassen toenemen. Aandrangsincontinentie kan ook komen door:
een aandoening van de blaas
beschadigingen van het zenuwstelsel
bijwerking van bepaalde medicijnen (bijvoorbeeld medicijnen tegen depressie en plaspillen).
naar boven
naar boven
Adviezen
Met oefeningen om de blaas te trainen kunt u de controle over het plassen verbeteren. Hoe meer u oefent en hoe langer u probeert de urine op te houden, hoe groter de kans dat uw klachten verminderen. Als u te zwaar bent, kan afvallen soms helpen om de klachten te verminderen. Als u regelmatig koffie drinkt, probeer dan twee weken helemaal geen koffie te drinken. Vaak helpt dit.
Verder zijn er speciale hulpmiddelen, zoals incontinentieluiers, absorberend ondergoed en bedmatjes. Deze nemen de geur van urine op en houden de huid redelijk droog. Gebruik eventueel een beschermende zalf (siliconis crème of zinkzalf) op plekken waar urine met de huid in aanraking kan komen.
Zorg dat u voldoende blijft drinken (anderhalve liter vocht per dag). ‘Gewoon’drinken (water, melk, vruchtensap, fris) heeft weinig invloed op ongewild urineverlies. Drink zo min mogelijk alcohol of cafeïnehoudende dranken.Die dranken geven juist wel onverwacht urineverlies.
Blaastraining
Als u vaak naar het toilet gaat, wordt het voor uw blaas steeds moeilijker om urine een tijdje vast te houden. Dan krijgt u al aandrang om te plassen als de blaas nog niet goed gevuld is. U kunt de blaas trainen om meer urine op te slaan door het plassen uit te stellen. Probeer als u voelt dat u moet plassen eerst vijf tot tien minuten te wachten. Daarbij helpen de volgende maatregelen:
zet een stoel of krukje dicht bij het toilet.
als u aandrang voelt, ga dan eerst op het stoeltje zitten en probeer u te ontspannen. Het uitstellen gaat gemakkelijker als u zit en niet bang hoeft te zijn dat u het toilet niet haalt.
zodra de aandrang te groot wordt, gaat u op het toilet zitten. Probeer eerst weer het plassen uit te stellen en u te ontspannen. Tel rustig tot tien. Blijf rustig ademhalen: inademen door de neus, uitademen door de mond.
plas vervolgens rustig de hele blaas leeg, zonder dat u perst.
Als dit lukt probeert u het plassen iedere dag vijf tot vijftien minuten langer uit te stellen. Het doel is dat u uiteindelijk slechts één keer in de drie à vier uur naar het toilet hoeft te gaan.
Incontinentiedagboek
Het bijhouden van een dagboek is belangrijk om te zien of de blaastraining verbetering geeft. In het dagboek schrijft u:
de tijdstippen waarop u aandrang voelt om te plassen;
de tijdstippen waarop u plast;
de tijdstippen waarop u ongewild urine verliest.
Leg het dagboek op een handige plek, bijvoorbeeld bij het toilet, zodat u het direct kunt opschrijven.
naar boven
naar boven
Hoe gaat het verder?
U komt na twee en na zes weken weer op het spreekuur. Wanneer u moeite heeft met de oefeningen en behoefte heeft aan begeleiding, neem dan eerder contact op. Als de klachten overgaan en na verloop van tijd terugkomen, begin dan weer met de oefeningen. Als de oefeningen na drie maanden nog geen verbetering geven, maak dan weer een afspraak. Dan bespreken we de verdere mogelijkheden.
naar boven
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
naar boven
