Duizeligheid bij ouderen
Wat is duizeligheid?
Wanneer mensen over duizeligheid praten, kunnen ze verschillende dingen bedoelen. Bijvoorbeeld: alles draait om me heen, ik heb een licht gevoel in mijn hoofd, ik heb het gevoel dat ik wegraak, of ik heb een onvast gevoel in de benen. Duizeligheid is onaangenaam en hinderlijk, maakt onzeker en soms angstig. Deze brief gaat over duizeligheid die vooral op oudere leeftijd voorkomt.
naar boven
naar boven
Duizeligheid op oudere leeftijd
Duizeligheid op oudere leeftijd heeft vaak meerdere oorzaken. Bijvoorbeeld:
• verminderde lichamelijke conditie,
• verminderde spierkracht
• slecht zien
• een verminderde bloedtoevoer naar de hersenen
• angst en/of spanningen
• het gebruik van bepaalde medicijnen.
Conditie, spierkracht en evenwichtsgevoel
Op oudere leeftijd kan de kracht in uw spieren afnemen. Daardoor kunt u het gevoel hebben dat u onvast op uw benen staat. U staat bijvoorbeeld op uit een lage stoel en merkt dat u na deze krachtsinspanning even wat wankelt. Soms voelt het alsof u op watten loopt. Vaak is het evenwichtsgevoel in uw spieren afgenomen. Dit komt vooral voor bij ouderen met diabetes mellitus (suikerziekte).
Orthostatisch
Wanneer u opstaat vanuit een stoel of uit uw bed, kunt u licht in het hoofd worden. Dit noemen we 'orthostatische' duizeligheid. Uw lichaam past zich niet snel genoeg aan aan de nieuwe houding. Er stroomt even te weinig bloed naar uw hersenen.
Slecht zien
Op oudere leeftijd gaan veel mensen wat minder zien. Veel oudere mensen hebben een leesbril. Staar komt vooral voor op latere leeftijd. Ook diabetes mellitus komt meer voor op oudere leeftijd en kan samengaan met een geleidelijke achteruitgang van uw ogen. Wanneer u minder ziet, is het moeilijker uw evenwicht te bewaren. Sommige brillen geven u het gevoel alsof u onvast op uw benen staat. Wanneer u met een leesbril op gaat rondlopen kunt u niet goed zien waar u uw voeten neer zet. Dat kan duizeligheid geven. Bij een dubbelfocusbril met een leesgedeelte gebeurt hetzelfde.
Spanningen en angst
Spanningen en angst kunnen een licht gevoel in het hoofd geven. Ook van somberheid of vermoeidheid kunt u zich duizelig of zweverig voelen. Als u alleen bent en zich veel zorgen maakt, kan duizeligheid en de angst te vallen een rol spelen.
Angst kan allerlei klachten geven: een beklemmend gevoel, misselijkheid, hartkloppingen, tintelingen, snel en oppervlakkig ademen (hyperventilatie), hoofdpijn en duizeligheid. Andersom kan iemand van duizeligheid angstig worden. Zo kunnen duizeligheid en angst elkaar versterken.
Bijwerking van medicijnen
Bepaalde medicijnen kunnen als bijwerking een licht gevoel in het hoofd geven met kans op flauwvallen. Slaappillen geven de volgende dag vaak duizeligheid. Oudere mensen die elke nacht een slaappil gebruiken, blijken overdag vaker te vallen dan leeftijdgenoten die geen slaappillen slikken. Ook plaspillen en bloeddrukpillen kunnen duizelingen geven. Dezelfde klachten kunnen ontstaan met sommige antidepressiva, sommige pijnstillers en sommige antibiotica.
naar boven
naar boven
Adviezen
Op oudere leeftijd zijn er vaak meerdere factoren die bijdragen tot het ontstaan van duizeligheid. Probeer uw conditie en spierkracht op pijl te houden door dagelijks een half uur te wandelen of te fietsen. Sta niet plotseling op uit uw bed of stoel, maar doe dit in stapjes of houd uzelf ergens aan vast. Zorg dat u geen leesbril op heeft als u rondloopt. Probeer geen slaapmiddelen te gebruiken. Wilt u deze middelen stoppen, dan kunnen we u daarmee helpen. Gebruikt u bloeddrukpillen, dan helpt het wel eens als u verandert van middel. Soms helpt het al als u de bloeddrukpillen ’s avonds inneemt in plaats van ’s ochtends. Heeft u diabetes mellitus, zorg dan dat u regelmatig voor controle komt. Als u diabetes mellitus goed onder controle houdt is de kans op beschadiging van uw ogen kleiner..
naar boven
naar boven
Medicijnen
Soms worden medicijnen tegen draaiduizeligheid gebruikt zoals cinnarizine. Of dit middel echt helpt is niet aangetoond. Het kan zijn dat de duizeligheidsklachten hierdoor juist langer blijven bestaan.
Wanneer duizelingen ontstaan door ernstige spanningen of angst, worden soms benzodiazepines gegeven. Deze kalmerende middelen worden vanwege hun verslavende werking meestal afgeraden, of hooguit voor een korte periode (vijf tot zeven dagen) voorgeschreven. Bovendien kunnen kalmerende middelen soms juist duizeligheid veroorzaken.
naar boven
naar boven
Hoe gaat het verder?
Een aantal oorzaken van duizeligheid is met de adviezen goed te verhelpen. Bij ziekten als diabetes mellitus is regelmatige begeleiding belangrijk. Blijft de duizeligheid bestaan, dan is het van belang te voorkomen dat u valt en zich pijn doet. Verwijder losse vloerkleedjes en overweeg scherpe onderdelen van uw meubilair af te schermen. Richt uw huis zo in dat u overal gemakkelijk houvast heeft. Gebruik eventueel een stok of een rollator (rekje op wielen) als houvast bij het lopen.
naar boven
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
naar boven
