Geneesmiddelen en verkeersveiligheid
Verkeer en alertheid
In het verkeer komen elke seconde nieuwe indrukken op ons af. Gelukkig letten we meestal goed op en reageren we snel en op de juiste manier. Dat gaat vaak automatisch. Als bestuurder van bijvoorbeeld een auto, bus of vrachtwagen maar ook een fiets of bromfiets is het belangrijk snel te kunnen reageren. Zo voorkomt u ongelukken.
Goed opletten en snel reageren kan ook in andere situaties belangrijk zijn, bijvoorbeeld als u gevaarlijke machines bedient (zoals een motorzaag, graafmachine, hijskraan of ploeg) of als u op een ladder of steiger staat.
naar boven
naar boven
Wat doen medicijnen met uw rijvaardigheid?
Sommige medicijnen hebben bijwerkingen waardoor u minder goed oplet en minder snel reageert. U rijdt dan minder veilig, terwijl u daar zelf niets van merkt. U voelt zich misschien niet suf of slaperig, maar u reageert toch minder goed en minder snel. De kans op een ongeluk in het verkeer of met een machine is dan groter.
Bij welke dosis, na hoeveel tijd, hoe erg en hoe lang het medicijn de rijvaardigheid vermindert, verschilt per medicijn en kan ook per persoon, leeftijd en ziekte verschillen.
Medicijnen die het reactievermogen verminderen hebben vaak ook andere bijwerkingen die gevaarlijk zijn in het verkeer: U ziet bijvoorbeeld minder scherp of dubbel, u bent duizelig of onhandig, uw armen voelen zwaar aan, of u merkt dat u bijna in slaap valt. De kans is groot dat u deze bijwerkingen zelf wél opmerkt.
Als u tegelijkertijd verschillende medicijnen gebruikt die uw reactievermogen verminderen, versterken ze elkaar. U reageert dan nog trager.
Samen met alcohol of drugs geven deze medicijnen een sterk verhoogd risico op ongelukken.
Het drinken van koffie helpt niet tegen de versuffende werking van medicijnen of alcohol.
Pas ook op voor de lange werking van sommige medicijnen. Door een slaappil of een kalmeringstablet kunt u de volgende dag of zelfs twee dagen later nog wat suf zijn.
Bij sommige medicijnen blijft het reactievermogen ook bij langdurig gebruik verminderd. Aan sommige andere medicijnen raakt u langzaam gewend waardoor u na langdurig gebruik minder last krijgt van de bijwerkingen. Gebruikt u bijvoorbeeld medicijn tegen depressie, dan kunt u daar in het begin suf van zijn. Die sufheid kan geleidelijk minder worden. In hoeverre de sufheid vermindert verschilt per persoon.
naar boven
naar boven
Geneesmiddelen en de wet
Rijden is strafbaar wanneer u een medicijn gebruikt waarvan u kunt weten dat dit de rijvaardigheid vermindert.
naar boven
naar boven
Om welke medicijnen gaat het?
Medicijnen die het reactievermogen kunnen verminderen, hebben een gele waarschuwingssticker of een waarschuwingstekst op de verpakking, die er door de apotheker wordt opgeplakt. Omdat u zelf niet goed merkt of uw reactievermogen verandert, is het heel belangrijk dat u op deze waarschuwing let.
Voorbeelden van medicijnen die het reactievermogen en daardoor de rijvaardigheid kunnen verminderen zijn:
Slaap- en kalmeringsmiddelen
Benzodiazepinen zoals temazepam, oxazepam, nitrazepam, diazepam, zolpidem en zopiclon.
Sommige van deze middelen worden soms ook als spierverslapper of voor epilepsie voorgeschreven.
Bijwerkingen: slaperigheid (ook een dag later), slechtere concentratie, prikkelbaarheid, duizeligheid, verwardheid, slappe spieren.
Antidepressiva
Middelen tegen somberheid (depressie), middelen tegen angst.
Bijwerkingen: slaperigheid, sufheid, duizeligheid, verwardheid, minder scherp zien, slechtere concentratie.
Antihistaminica
Middelen tegen hooikoorts en allergie, tegen jeuk of tegen reisziekte.
Bijwerkingen: hoofdpijn, slaperigheid, duizeligheid, verwardheid, verdoving, trillen.
Psychofarmaca
Middelen tegen verwardheid (psychose) of ernstige achterdocht.
Bijwerkingen: minder goed opletten, verwardheid, duizeligheid, sufheid, slaperigheid en slechter zien.
Sommige pijnstillers
Morfine, oxycodon, fentanyl, tramadol, codeïne.
Bijwerkingen: hoofdpijn, duizeligheid, verzwakking, verwardheid, niet weten waar u bent (desoriëntatie), slechter zien, dubbel zien, wazig zien, onrust.
naar boven
naar boven
Adviezen
Als u een medicijn gebruikt of gaat gebruiken en u wilt autorijden, controleer dan of er een gele sticker of waarschuwingstekst op de verpakking zit.
Voor medicijnen met een gele sticker of waarschuwingstekst op de verpakking is het advies: geen voertuig besturen en geen andere dingen doen waarbij u goed moet opletten.
Gaat u wél rijden, dan is dat uw eigen verantwoordelijkheid.
Neem contact op met de praktijk of uw apotheek als u meer wilt weten over de invloed van uw medicijn(en) op uw rijvaardigheid. Bespreek zo nodig of er ook andere mogelijkheden zijn.
naar boven
naar boven
Wanneer contact opnemen?
Als u een medicijn gaat gebruiken (of al gebruikt) dat de rijvaardigheid vermindert, dan is het belangrijk de bijwerkingen goed te kennen. U moet weten wanneer uw medicijnen zijn uitgewerkt en wanneer u weer kunt rijden. Lees de bijsluiter. Neem contact op met de praktijk of de apotheek om te bespreken hoe u met uw medicijnen moet omgaan.
We bespreken of de invloed van het medicijn op de rijvaardigheid licht, matig of ernstig is (de invloed verschilt per medicijn, soms ook per hoeveelheid van het medicijn)
We bespreken hoelang na het innemen de medicijnen en de bijwerkingen zijn uitgewerkt (daarna zou u weer kunnen rijden).
We bekijken opnieuw of het medicijn nodig is bij uw klacht of ziekte.
We bekijken of we voor een ander medicijn of behandeling kunnen kiezen die minder of geen invloed heeft op de rijvaardigheid.
We bekijken of we de hoeveelheid (dosis) van het medicijn kunnen verminderen.
We bespreken of we de tijd van inname kunnen aanpassen zodat het medicijn tijdens het rijden al is uitgewerkt.
We laten u het medicijn eerst uitproberen (niet in het verkeer) omdat de versuffende werking per medicijn en per persoon verschilt.
We laten u eerst aan het medicijn wennen (bij sommige medicijnen verdwijnt bijvoorbeeld de sufheid op den duur).
We proberen te voorkomen dat u verschillende medicijnen die versuffend werken, met elkaar combineert.
naar boven
naar boven
Aandachtspunten
Wanneer u na bespreken van de verschillende mogelijkheden overweegt om toch te rijden, dan is dat voor eigen risico. Let dan op de volgende punten:
U rijdt op eigen verantwoordelijkheid, waarbij u niet alleen uzelf, maar ook anderen in gevaar kunt brengen. Bij eventuele schade bent u aansprakelijk.
Gebruik geen alcohol (of drugs) als u gaat rijden. Deze middelen kunnen samen met de medicijnen die u gebruikt de kans op ongelukken sterk verhogen.
Rijd niet als u slecht ziet, duizelig, slaperig of suf bent, of als het denken of het concentreren moeilijker gaat dan normaal.
Stap uit als u ergens rijdt en niet meer weet hoe u daar gekomen bent.
Rijd zo min mogelijk en beperk het rijden tot korte stukjes (maximaal een uur achter elkaar).
Rijd niet in het donker of met slecht weer.
naar boven
naar boven
Hoe gaat het verder?
Als u langdurig medicijnen moet blijven gebruiken die de rijvaardigheid kunnen beïnvloeden, dan is het verstandig om te laten beoordelen in hoeverre uw rijvaardigheid wordt beïnvloed. Dat kan bij het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR). U kunt bij het CBR een ‘rijgeschiktheidsverklaring’ aanvragen.
naar boven
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
naar boven
