Hartfalen algemeen

Patiëntenbrief

Wat is hartfalen?
Hoe ontstaat hartfalen?
Wat zijn de verschijnselen?
Adviezen
Medicijnen
Hoe gaat het verder?
Heeft u nog vragen?

Wat is hartfalen?

Bij hartfalen is de pompkracht van het hart verminderd. Daardoor wordt u bij inspanning snel moe en kortademig.

Hart
Longen
Longen met vocht
Benauwd
Vocht in enkels

naar boven

Hoe ontstaat hartfalen?

Hartfalen kan verschillende oorzaken hebben:

Op hogere leeftijd wordt de hartspier zwakker.
De hartspier wordt minder goed van bloed voorzien.
De hartspier is beschadigd bijvoorbeeld door een hartinfarct.
Als hoge bloeddruk lange tijd niet wordt behandeld, dan kan de kracht van de hartspier afnemen.
Een lekkende hartklep kan hartfalen veroorzaken.

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

De pompkracht van het hart is verminderd. Dat betekent dat de organen en weefsels in uw lichaam minder goed van bloed - en dus van voedingsstoffen en zuurstof - worden voorzien. Daardoor krijgt u de volgende verschijnselen:

bij inspanning wordt u snel kortademig en moe.
in de longen kan zich vocht ophopen waardoor u kortademig en benauwd wordt, vooral als u ligt.
u houdt vocht vast: daardoor neemt uw lichaamsgewicht toe, uw voeten en enkels worden dikker.
uiteindelijk kunt u ook moe en kortademig zijn zonder dat u zich inspant.

naar boven

Adviezen

U kunt zelf veel doen om klachten van hartfalen te verminderen en ernstige klachten tegen te gaan.

Bij hartfalen is het belangrijk dat u fit blijft. Zorg daarom dat u regelmatig beweegt. Voor de een betekent dit dagelijks een halfuur wandelen of fietsen. Voor een ander betekent het een keer extra de trap op of de tuin in lopen. Bij ernstig hartfalen (kortademigheid bij stilstaan of zitten) kunnen deze inspanningen al te veel zijn. U moet zich dan niet forceren.
Overgewicht is een extra belasting voor het hart. Door gezond te eten en regelmatig te bewegen raakt u overtollige kilo’s kwijt. Blijf wel voldoende eten zodat u een normaal gewicht behoudt.
Zorg dat u elke ochtend bij het opstaan uw gewicht controleert en noteert. Als u in enkele dagen meer dan twee kilo aankomt, betekent dat dat u vocht vasthoudt.
Wees heel zuinig met zout, want door zout houdt uw lichaam extra vocht vast. Voeg geen zout toe aan het eten en vermijd kant en klare producten (ook soepen) met een hoog zoutgehalte.
Drink niet meer dan 2,5 liter vocht per dag (bij ernstig hartfalen niet meer dan 1,5 tot 2 liter per dag).
Beperk het drinken van alcohol tot een of twee glazen per dag. Te veel alcohol is slecht voor uw hart en kan hartfalen verergeren.
Als u rookt, moet u daar beslist mee stoppen. Roken vermindert de doorbloeding van de hartspier. Daardoor gaat de conditie van uw hart snel achteruit.
Het innemen van meervoudig onverzadigde vetzuren lijkt de kans op ernstig hartfalen te verminderen. Eet bij voorkeur twee keer per week vette vis (zoals makreel, zalm of haring).
Vrijen (seks) mag, maar ‘luister naar uw lichaam’: doe het rustig aan als u merkt dat het te veel inspanning kost.
Reizen: Vliegen kan. Als u ook met medicijnen lichte klachten houdt, dan wordt verblijf op grote hoogte (boven 1500 tot 2000 m) en in heel warme en vochtige gebieden afgeraden.
Autorijden: Als u zittend in een stoel al kortademig bent, dan mag u niet autorijden.

naar boven

Medicijnen

Medicijnen zijn nodig om de klachten te verminderen en ernstig hartfalen te voorkomen. Welke middelen het meest geschikt zijn en in welke hoeveelheid verschilt per persoon.

Plaspillen zorgen ervoor dat het teveel aan vocht wordt afgevoerd.
Middelen tegen hoge bloeddruk helpen het hart te ontzien.
Middelen die de bloedvaten wijder maken, zorgen dat uw hart het bloed gemakkelijker kan rondpompen.
Medicijnen kunnen de pompkracht van het hart verbeteren en het hart wat rustiger laten kloppen.

Sommige medicijnen kunnen hartfalen verergeren. Overleg daarom met de praktijk voordat u een ander medicijn gebruikt. Pijnstillers zoals diclofenac, ibuprofen en naproxen (nsaid’s) moet u bijvoorbeeld vermijden. Deze zorgen dat u meer vocht vasthoudt. Heeft u een pijnstiller nodig, gebruik dan paracetamol.

Griep vormt een extra belasting voor uw hart. Haal daarom ieder jaar de griepprik. U krijgt hiervoor een oproep.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Bij hartfalen komt u regelmatig voor controle. Blijf de adviezen goed opvolgen en neem uw medicijnen iedere dag in zoals met u is afgesproken. Als u de medicijnen een paar dagen vergeet, krijgt uw hart het weer zwaarder.

Ook als u de medicijnen zorgvuldig heeft ingenomen, kunnen de klachten soms tijdelijk toenemen of verminderen, vaak zonder duidelijke reden.

Neem contact op met de praktijk:

als u merkt dat u bij inspanning sneller kortademig of moe wordt;
als u 's nachts (bij plat liggen) benauwd wordt of vaker moet plassen;
als u binnen enkele dagen twee of meer kilo bent aangekomen;
als u dikke voeten en enkels krijgt;
als u veel vocht verliest door overgeven, diarree, of zweten (bij koorts of heel warm weer);

Dan kunnen de medicijnen zo nodig worden aangepast. Eventueel kunnen we afspreken dat u de medicijnen dan zelf aanpast. We bespreken dan van te voren wat u precies moet doen.

naar boven