Knokkelkoorts (dengue)
Wat is knokkelkoorts?
Knokkelkoorts is een infectieziekte die in grote delen van Afrika, Azië, Midden- en Zuid-Amerika en op de Caribische eilanden voorkomt. Het aantal gevallen van knokkelkoorts neemt de laatste jaren toe.
naar boven
naar boven
Hoe ontstaat knokkelkoorts?
Knokkelkoorts ontstaat nadat iemand is gestoken door een mug die het denguevirus bij zich draagt.
Dit is een kleine zwart-wit gestreepte 'zebramug' die overdag steekt (vooral in de vroege ochtend en namiddag). Door de muggensteek komt het virus in uw bloed. Er zijn vier types van het denguevirus.
naar boven
naar boven
Wat zijn de verschijnselen?
Na besmetting met het virus kan het twee tot veertien dagen duren voordat u ziek wordt. U krijgt plotseling koorts met koude rillingen, vaak met heftige hoofdpijn en pijn achter de ogen. Uw hele lichaam kan pijn doen: spieren, botten en gewrichten, vooral onder in uw rug. U krijgt huiduitslag op uw borst (romp), armen, benen en gezicht. Na een paar dagen kunt u misselijk worden en overgeven. Ook hoesten, keelpijn en smaakverandering komen voor. Nadat u wat hersteld bent, kan er een tweede koortsperiode optreden, ook weer met huiduitslag.
In een klein aantal gevallen verloopt de ziekte veel ernstiger: na de tweede tot vijfde dag ontstaan er dan puntvormige donkerrode vlekjes op de huid, neusbloedingen en tandvleesbloedingen. Dit kan leiden tot shock, bewusteloosheid en de dood. Deze vorm heet dengue hemorragische koorts.
naar boven
naar boven
Hoe wordt het aangetoond?
Bloedonderzoek kan aantonen of u met het denguevirus bent besmet.
naar boven
naar boven
Adviezen
De enige manier om u tegen knokkelkoorts (ook de ernstige vorm) te beschermen, is te voorkomen dat u tussen zonsopgang en zonsondergang wordt gestoken door de mug:
Draag zoveel mogelijk bedekkende kleding: lange mouwen, een lange broek, schoenen en sokken.
Smeer onbedekte lichaamsdelen (gezicht, hals, handen en enkels) in met insectenwerende middelen. Middelen waarin DEET (diethyltoluamide) zit helpen het best. Zorg dat u DEET niet in uw mond of ogen krijgt. Smeer daarom bij kinderen geen DEET op de handen.
Slaap onder een (geïmpregneerd) muskietennet (klamboe). Een geïmpregneerd muskietennet is doordrenkt met een antimuggenvloeistof zoals permethrine of deltamethrine. Na een half jaar, of na vier keer wassen, zijn deze middelen uitgewerkt. Dat betekent dat u uw muskietennet opnieuw moet impregneren.
Muskietengaas (horren) voor ramen en deuren helpt muggen buitenshuis te houden.
Deze maatregelen zijn vooral van belang voor reizigers die extra kwetsbaar zijn (bijvoorbeeld zwangeren, ouderen of diabetici).
naar boven
naar boven
Medicijnen
Er bestaan geen medicijnen of injecties om knokkelkoorts te voorkomen of te genezen. Medicijnen kunnen wel helpen de klachten te verminderen. Tegen de koorts en pijn kunt u paracetamol gebruiken. Omdat uw bloed bij knokkelkoorts dunner kan zijn, mag u geen bloedverdunnende pijnstillers gebruiken zoals bijvoorbeeld acetylsalicylzuur, diclofenac, ibuprofen of naproxen. Tegen overgeven kunt u domperidon nemen. Zorg dat u voldoende drinkt. Om uitdroging tegen te gaan kunt u zakjes met ORS (Oral Rehydration Salt) oplossen in gekookt water dat is afgekoeld, en er steeds wat van drinken.
naar boven
naar boven
Hoe gaat het verder?
Het kan een aantal weken duren totdat u van een eerste infectie hersteld bent. Daarna bent u levenslang ongevoelig (immuun) voor één type denguevirus. Wanneer u daarna met een ander type denguevirus besmet wordt, is de kans op een ernstig beloop (dengue hemorragische koorts) veel groter.
Iemand met dengue hemorragische koorts moet in een ziekenhuis worden opgenomen. Zonder behandeling is er 10% kans op een dodelijke afloop; met de juiste behandeling is deze kans 1 tot 2%.
naar boven
naar boven
Meer informatie
Voor meer informatie kunt terecht bij het Landelijk Coördinatiecentrum voor Reizigersadvisering, per telefoon (tel. 0900-9584, kosten: € 0,45 per minuut) of via internet (www.lcr.nl).
naar boven
naar boven
Heeft u nog vragen?
Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.
naar boven
naar boven
