Dossier hulpmiddelen

Inleiding

Steunkousen

Lees hier over de verschillende regelingen die er zijn voor hulpmiddelen.

Veel Nederlanders maken gebruik van een hulpmiddel. Bijvoorbeeld een rollator, een gehoorapparaat, een aangepaste stoel op het werk of een hulpmiddel om steunkousen aan te trekken. Een hulpmiddel kan onder meer helpen bij een behandeling (bijvoorbeeld een zuurstofapparaat) of bij een beperking (bijvoorbeeld een beeldschermloep). Hulpmiddelen helpen mensen om zelfstandig(er) te leven en mee te blijven doen in de samenleving.

Heeft u behoefte aan een hulpmiddel ? Een goede voorbereiding is het halve werk:

  • U kunt nadenken over welk hulpmiddel u nodig heeft. Waarvoor heeft u het hulpmiddel nodig en heeft u een idee welk hulpmiddel het beste bij u past?
  • U moet weten hoe u aan het hulpmiddel kunt komen. Voor sommige hulpmiddelen kunt u een vergoeding krijgen. Daarvoor bestaan speciale regelingen.

In dit dossier wordt aandacht besteed aan deze twee stappen. U vindt in het dossier een link naar de Vilans hulpmiddelenwijzer, met informatie over allerlei hulpmiddelen. Hier ziet u wat voor hulpmiddelen er allemaal bestaan. Daarnaast vindt u in het dossier uitleg over de verschillende regelingen waar u mee te maken kunt krijgen. Zodat u weet waar u moet zijn en wat u moet doen.

Wat voor hulpmiddel?

Rollator

Een hulpmiddel helpt u bij dingen die u zelf niet meer (goed) kunt. Dat kunnen allerlei verschillende dingen zijn. Hoort u bijvoorbeeld steeds slechter, dan kunt u een gehoorapparaat nemen. Krijgt u blikken niet meer goed open, dan zijn daar speciale blikopeners voor. Heeft u een gebroken been, dan kunt u tijdelijk gebruik maken van elleboogkrukken.

Heeft u bedacht dat u behoefte heeft aan een hulpmiddel? Of heeft uw zorgverlener gezegd dat u een hulpmiddel nodig heeft? Dan kunt u zich gaan oriënteren op wat er allemaal op de markt is. In de hulpmiddelenwijzer van Vilans kunt u meer dan 10.000 hulpmiddelen vinden. Afhankelijk van uw vraag krijgt u een overzicht van hulpmiddelen die voor u interessant kunnen zijn. Daarna kiest u het hulpmiddel waar u meer van wilt weten. U krijgt dan informatie over het hulpmiddel, de prijs, waar het te koop is en of het vergoed wordt.

Hoe komt u aan het hulpmiddel?

Krukken

Heeft u (met de hulpmiddelenwijzer) bedacht welk hulpmiddel bij u past? Dan kunt u het gaan aanschaffen. Voor veel hulpmiddelen kunt u een vergoeding krijgen. U hoeft het dan niet zelf te betalen, of u hoeft maar een deel zelf te betalen. Daar zijn in Nederland verschillende regelingen voor. Deze regelingen bepalen bij wie u moet zijn voor een vergoeding en wat u vergoed krijgt.

In de meeste gevallen moet u eerst toestemming vragen aan de beslissende instantie voordat u het hulpmiddel mag aanschaffen. Sommige hulpmiddelen moeten worden voorgeschreven door een arts of specialist, om voor vergoeding in aanmerking te komen. Informeer hiernaar voordat u het hulpmiddel aanschaft.

Welke regeling voor uw hulpmiddel geldt, hangt af van wat voor hulpmiddel het is en waar het voor gebruikt wordt. Hieronder worden zes situaties beschreven waarin u een hulpmiddel nodig kunt hebben. Aan de hand van deze situaties wordt uitgelegd waar u moet zijn voor een vergoeding en wat u daarvoor moet doen.

Situatie 1: U woont thuis en u heeft een tijdelijk lichamelijk probleem

Voorbeelden van hulpmiddelen

  • Krukken vanwege een gebroken been.
  • Bedklossen voor een bevalling.
  • Een hooglaagbed voor tijdelijke verzorging thuis.

Waar kunt u terecht?

Thuiszorg

Onder welke regeling vallen deze hulpmiddelen?

Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ)

Wilt u meer weten?

Situatie 2: U woont thuis en u heeft een langdurig lichamelijk probleem

Voorbeelden van hulpmiddelen

  • Een gehoorapparaat (zie ook hoorwijzer.nl)
  • Steunkousen
  • Een blindengeleidehond
  • Diabeteshulpmiddelen zoals bloedclucosemeter

Waar kunt u terecht?

Uw zorgverzekeraar

Onder welke regeling vallen deze hulpmiddelen?

Zorgverzekeringswet (ZVW)

Wilt u meer weten?

Situatie 3: U heeft een probleem met zelfstandig wonen of vervoer

Voorbeelden van hulpmiddelen

  • Woningaanpassingen, zoals een traplift of verhoogd toilet.
  • Een rolstoel
  • Vervoershulpmiddelen, zoals een scootmobiel of aangepast vervoer.

Waar kunt u terecht?

Uw gemeente

Onder welke regeling vallen deze hulpmiddelen?

Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Wilt u meer weten?

Situatie 4: U heeft problemen op uw werkplek, u kunt uw werk niet goed doen

Voorbeelden van hulpmiddelen

  • Op uw werkplek: een aangepast bureau of orthopedische werkschoenen.
  • Vervoer van en naar uw werk: aanpassingen aan auto of fiets.

Waar kunt u terecht?

UWV in uw buurt

Onder welke regeling vallen deze hulpmiddelen?

Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA)

Wilt u meer weten?

Situatie 5: U of uw kind heeft problemen met het volgen van onderwijs

Voorbeelden van hulpmiddelen

  • Aangepast lesmateriaal
  • Speciale tafel of stoel
  • Gehoorapparaat voor thuis en op school (zie ook hoorwijzer.nl)
  • Computeraanpassingen

Waar kunt u terecht?

Afhankelijk van het soort hulpmiddel en het doel kunt u op verschillende plaatsen terecht

Onder welke regeling vallen deze hulpmiddelen?

Er zijn verschillende regelingen voor hulpmiddelen in het onderwijs: De Wet werk en inkomen naar arbeidsvermogen (WIA), de Wet op de Leerlinggebonden financiering (LGF), beter bekend als het ‘rugzakje’, en de Zorgverzekeringswet (ZVW).

Wilt u meer weten?

Situatie 6: U woont in een instelling en u heeft een lichamelijk probleem

Voorbeelden van hulpmiddelen

  • Hulpmiddelen die door alle bewoners gebruikt kunnen worden. Bijvoorbeeld een douchestoel of tillift.
  • Hulpmiddelen die u alleen zelf gebruikt. Bijvoorbeeld een beenbeugel of incontinentiemateriaal.
  • Een rolstoel

Waar kunt u terecht?

Bij uw instelling

Onder welke regeling vallen deze hulpmiddelen?

  • Hulpmiddelen voor algemeen gebruik (door alle bewoners) vallen onder de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ).
  • Wordt u behandeld in de instelling? Dan vallen een rolstoel en de hulpmiddelen die nodig zijn voor uw zorg en behandeling ook onder de AWBZ.
  • Wordt u niet behandeld in de instelling? Dan vallen uw hulpmiddelen onder de Zorgverzekeringswet of de Wmo. Net zoals bij mensen die thuis wonen.

Wilt u meer weten?

Wat moet u verder nog weten?

Zowel het soort hulpmiddel als de situatie bepaalt dus onder welke regeling een hulpmiddel valt. Daarom kan een hulpmiddel ook onder verschillende regelingen vallen. Bijvoorbeeld:

  • Een gehoorapparaat wordt meestal vanuit de ZVW vergoed. Maar als u het gehoorapparaat alleen voor uw werk nodig heeft, wordt het vergoed vanuit de WIA.
  • Een rolstoel die u thuis gebruikt, wordt vergoed vanuit de WMO. Maar woont u in een AWBZ-instelling (zoals een verpleeghuis) waar u ook wordt behandeld? Dan wordt de rolstoel vergoed vanuit de AWBZ.
Mensen

Het is dus goed om te weten welke regeling precies voor u geldt. Hierboven is beschreven waar u terecht kunt in welke situatie. Is het duidelijk wat uw situatie is en waar u moet zijn? Laat u dan altijd goed voorlichten door deze organisatie. Zij kunnen u precies vertellen hoe u aan uw hulpmiddel komt en hoe het zit met de vergoeding.

Komt u er niet uit? Twijfelt u over hoe het precies zit met de regelingen? Of weet u niet goed welke situatie voor u geldt? Dan kunt u contact opnemen met het Wmo-loket van uw gemeente. Hier kunnen ze u uitleg geven en eventueel doorverwijzen. Klik hier voor de gegevens van het Wmo-loket in uw gemeente.

U ook contact opnemen met een MEE organisatie in uw buurt. MEE adviseert, ondersteunt en wijst de weg. Een MEE-organisatie bij u in de buurt vindt u hier. U kunt ook bellen naar 0900-9998888 (lokaal tarief).

Twijfelt u welk hulpmiddel het meest geschikt is voor u of wilt u iets uitproberen? Dan kunt u terecht bij een ergotherapeut. Een ergotherapeut bij u in de buurt vindt u hier.

Heeft u een klacht over een zorgaanbieder of zorgverlener? Dan is de snelste weg vaak een gesprek. Op deze pagina vindt u informatie over waar u met uw klacht terecht kunt.

Nuttige links

Bronnen

Tekst: VWS, CVZ, UWV, CG-raad

Afbeeldingen: RIVM

© RIVM, 2009