De meeste mensen willen graag zo lang mogelijk hun eigen leven blijven leiden. Het verwerken van het besef niet lang meer te leven en van de naderende dood kun je meestal het beste in de eigen woon- en leefomgeving met ondersteuning van familie en vrienden.
Soms wordt de zorg thuis voor de mantelzorgers en de patiënt zelf te zwaar of zelfs voor de professionele hulpverleners te complex en moet in de laatste fase gekozen worden voor opname in een instelling. Dit kan ook nodig zijn als de patiënt afhankelijk is van speciale medische apparatuur.
Bestaande instellingen hebben steeds meer faciliteiten voor palliatieve zorg. Er zijn ook instellingen speciaal voor palliatieve zorg. Hieronder staat een overzicht.
De meeste mensen brengen hun laatste levensfase thuis door. Zij worden daarbij ondersteund door partner en/of familie en vrienden en vaak professionele hulpverleners uit de eerste lijn, zoals de huisarts, wijkverpleegkundige, , maatschappelijk werker, psycholoog, huishoudelijke hulp. Om de partner, familie en vrienden te ontlasten kunnen vrijwilligers worden ingezet. Meerdere organisaties houden zich bezig met vrijwilligerszorg, bijvoorbeeld kerken, vrijwilligers palliatieve terminale zorg (VPTZ, NPV), Humanitas. Daarnaast kunnen allerlei dienstverlenende bedrijven en instanties worden ingezet, bijvoorbeeld of cateringbedrijf, , kapper aan huis. Ter ondersteuning van de mantelzorgers zijn er steunpunten mantelzorg. Een steunpunt mantelzorg geeft informatie en biedt daarnaast praktische en emotionele steun.
naar bovenBijna-Thuis-Huizen bieden zorg zoals in thuissituaties. De huizen zijn kleinschalig (maximaal 4-5 bedden, met logeergelegenheidvoor de familie) en werken vooral met vrijwilligers. De professionele hulpverlening wordt gedaan vanuit de : door de huisarts, de thuiszorg, de fysiotherapie, enzovoorts. Bijna-Thuis-Huizen zijn geschikt voor mensen die niet zozeer om medische, maar vooral om sociale redenen niet langer thuis kunnen worden verzorgd. Bijvoorbeeld wanneer er onvoldoende is of wanneer de mantelzorgers de zorg thuis niet meer aan kunnen, ondanks de aanwezigheid van professionele hulp en hulp van vrijwilligers.
naar boven
In hospices bieden verpleegkundigen met ondersteuning van vrijwilligers 24 uur zorg. Ook hier ligt de nadruk op leven zoals thuis. Meestal zijn hospices groter en hebben ze meer bedden (6-10) dan Bijna-Thuis-Huizen. Familie kan altijd blijven logeren. Soms heeft de huisarts, soms een hospice-arts de medische verantwoordelijkheid. Daarnaast kan een beroep worden gedaan op andere disciplines. Hospices kunnen zelfstandig zijn of gevestigd zijn in een verzorgings- of verpleeghuis of hiermee nauw samenwerken. Een hospice is geschikt voor mensen die ook, of echt om medische redenen niet meer thuis kunnen worden verzorgd. Er zijn ook hospices voor speciale groepen, zoals kinderen of jonge mensen.
Ga voor meer informatie en het aanvragen van een indicatie naar Regelhulp.
naar bovenNaast de zorg aan eigen bewoners biedt een aantal verzorgingshuizen ook palliatieve zorg aan niet-bewoners van een verzorgingshuis. Deze voorziening bestaat normaal uit enkele (maximaal 6) kamers met een huiskamer en logeergelegenheid in een aparte vleugel van het huis of in een apart gebouw op het terrein van het verzorgingshuis (palliatieve unit, soms ook hospice genoemd). Soms zijn er één of meer kamers die over de verschillende afdelingen zijn verspreid.
Professionele verzorgenden verlenen de zorg, daarbij soms ondersteund door vrijwilligers. De huisarts of een verpleeghuisarts zijn verantwoordelijk voor de medische zorg.
Deze voorziening in verzorgingshuizen is vooral geschikt voor oudere mensen die niet zozeer om medische maar vooral om sociale redenen niet langer thuis kunnen worden verzorgd. Bijvoorbeeld wanneer er onvoldoende mantelzorg is of wanneer de mantelzorgers de zorg thuis niet meer aan kunnen, ondanks de aanwezigheid van professionele hulp en hulp van vrijwilligers.
naar boven
Binnen een (groeiend) aantal verpleeghuizen zijn specifieke kamers (met logeergelegenheid) ingericht voor het geven van kortdurende palliatieve terminale zorg aan niet-bewoners van het verpleeghuis. Soms zijn deze kamers ondergebracht in een afzonderlijk deel van het huis, soms in een afzonderlijk gebouw op het terrein van het verpleeghuis. De patiënt krijgt professionele zorg vanuit het verpleeghuis van verpleegkundigen en verzorgenden. De verpleeghuisarts is eindverantwoordelijk. Een multidisciplinair team bestaande uit bijvoorbeeld een geestelijk verzorger, de psycholoog, de fysiotherapeut, de maatschappelijk werker kunnen een bijdrage aan optimale palliatieve zorg leveren.
De speciale kamers voor palliatieve zorg in het verpleeghuis zijn vooral bedoeld voor mensen die gezien hun medische situatie, niet langer thuis, in het ziekenhuis of in het verzorgingshuis kunnen of willen blijven.
naar bovenIn een aantal ziekenhuizen is een speciale afdeling voor palliatieve zorg ingericht. Deze afdeling is vooral bedoeld voor kortdurende opname, bijvoorbeeld voor het instellen van medicatie, zoals pijnbestrijding. Op deze afdeling worden patiënten met zeer complexe problemen tijdelijk opgenomen. Zij worden voorbereid op een verblijf thuis, in een verpleeg- of verzorgingshuis of in een hospice. Ziekenhuizen werken steeds meer samen met andere instellingen om patiënten in de palliatieve fase goede voorzieningen te bieden.
naar bovenLaatste wijziging: 3 april 2008
