Direct naar inhoud
www.kiesBeter.nl gebruikt analytische cookies om het gebruik van de website te analyseren en daarmee de website te kunnen verbeteren. Lees meer over cookies en hoe u cookies kunt uitschakelen. Sluiten

Chronische nierschade

Belangrijke thema's bij Chronische nierschade:

De nieren zuiveren het bloed. Ze halen er afvalstoffen uit en voeren deze af via de urine. De nieren hebben ook nog andere taken. Ze regelen de hoeveelheid vocht en zouten in het lichaam. Verder produceren ze hormonen, bijvoorbeeld erytropoëtine (EPO). Dit is belangrijk voor de aanmaak van rode bloedlichaampjes.

Door schade aan de nieren werken de nieren niet goed. Er kunnen afvalstoffen achterblijven in het bloed. En in de urine kunnen eiwitten of (bloed)cellen zitten.

Nierschade kan acuut of chronisch zijn.

Bij acute nierschade werken de nieren plotseling minder goed. Dat kan bijvoorbeeld komen door een ontsteking in de nieren. Of doordat er minder bloed naar de nieren stroomt. Na behandeling van de oorzaak kunnen de nieren wel weer herstellen, maar meestal niet helemaal.

De schade aan de nieren bestaat al langer en gaat niet meer over. De oorzaak is meestal hoge bloeddruk of diabetes. Het kan ook ontstaan door een nierziekte of andere oorzaken. 

De functie van de nieren gaat langzaam achteruit. Behandeling kan verdere achteruitgang van de nieren vertragen en soms zelfs voorkomen.

Bij een kleine groep mensen ontstaat uiteindelijk nierfalen. Dit betekent dat de nieren bijna niet meer werken: minder dan 10 tot 15%. Dan is een nierfunctievervangende behandeling nodig, met een niertransplantatie of dialyse. 

Lees meer over de verschillende stadia van chronische nierschade.

Verberg

In het begin merkt u niets van chronische nierschade. Er ontstaan pas klachten als de nieren nog maar 30% werken. Mogelijke klachten zijn:

  • Vermoeidheid.
  • Jeuk.
  • Misselijkheid en overgeven.
  • Weinig eetlust.
  • Het lichaam houdt vocht vast. Daardoor kunt u dikke onderbenen krijgen. Misschien hebt u ook last van benauwdheid.
  • Hoofdpijn.
  • Kramp in de benen.

Door de chronische nierschade kunnen nieuwe klachten (complicaties) ontstaan. Bijvoorbeeld hoge bloeddruk of bloedarmoede. Ook het risico dat u komt te overlijden aan hart-en vaatziekten wordt groter. Hoe ernstiger de schade, hoe groter het risico daarop.

Lees meer over de symptomen van chronische nierschade.

Verberg

Er is schade aan de nierfilters in de nier. Deze filters zijn nodig om het bloed te zuiveren. De nierfilters die het nog wel doen, nemen het werk over. Omdat ze harder werken, slijten ze sneller. Daardoor kunnen ze ook beschadigd raken.

De schade aan de nierfilters ontstaat vaak door hoge bloeddruk of diabetes. Een hoge bloeddruk verhoogt ook de druk in de nierfilters. Het bloed stroomt er met veel kracht doorheen. Daardoor kan schade ontstaan. Bij diabetes zit er veel glucose (suiker) in het bloed. Daardoor kunnen de nierfilters beschadigen. Diabetes kan ook een hoge bloeddruk veroorzaken. Diabetes en hoge bloeddruk komen vaker voor bij mensen met een ongezonde leefstijl.

Chronische nierschade kan ook een andere oorzaak hebben. Bij het ouder worden gaan de nieren achteruit. Medicijngebruik kan dan voor problemen zorgen. Uw arts zal daar extra op letten als hij medicijnen voorschrijft. Soms is een andere nierziekte de oorzaak van chronische nierschade.

Lees meer over nierziekten.

Verberg

Chronische nierschade is niet goed te herkennen aan de klachten. Die zijn er meestal niet, of ze zijn vaag. Toch is nierschade makkelijk aan te tonen. Dit kan met een bloedtest of urineonderzoek. In het bloed is het aantal afvalstoffen te hoog. In de urine kan eiwit zitten. Dit is al in een vroeg stadium te zien, als er nog maar weinig schade is.

Lees meer over laboratoriumonderzoek.

Mensen met diabetes of hoge bloeddruk krijgen deze onderzoeken regelmatig. Zo kan de arts nierschade op tijd ontdekken. Hij kan dan ingrijpen en erger voorkomen.

Bij ernstige nierschade is verder onderzoek nodig. Daarvoor gaat u naar het ziekenhuis. Uw arts kan een echo of een CT-scan laten maken. Ook kan hij een nierbiopsie doen. Met een holle naald haalt hij dan een stukje weefsel uit de nier. Dit gaat voor onderzoek naar het laboratorium.

Lees meer over de onderzoeken in het ziekenhuis.

Verberg

De behandeling richt zich op het voorkomen van verdere achteruitgang van de nieren. De meeste mensen blijven hiervoor bij de huisarts. Soms volgt doorverwijzing naar een specialist in het ziekenhuis. Dit is afhankelijk van de ernst van de nierschade en de onderliggende oorzaak. U komt dan onder behandeling van een nefroloog.

De behandeling kan bestaan uit:

Uw arts zal u aanraden zo gezond mogelijk te leven. Zo kunt u achteruitgang van de nierfunctie remmen. Stop dus met roken en beweeg genoeg. Eet gezond. Kijk vooral uit met zout. Op die manier belast u uw nieren zo min mogelijk.

Lees meer over advies van de huisarts voor een gezonde leefstijl.

Als de werking van de nieren nog maar 30% tot 40% is, moet u een speciaal dieet volgen. Daarmee voorkomt u dat er te veel afvalstoffen in het lichaam terechtkomen. U krijgt begeleiding van een diëtist.

Lees meer over voeding en dieet bij chronische nierschade.

Hebt u diabetes of een hoge bloeddruk? Dan krijgt u medicijnen om de bloeddruk te verlagen of om de diabetes te behandelen. De medicijnen kunnen voorkomen dat er nog meer schade aan de nieren ontstaat.

Soms zijn nog andere medicijnen nodig. Bijvoorbeeld plaspillen (diuretica) om te voorkomen dat zich te veel vocht ophoopt in het lichaam. U kunt ook fosfaatbinders krijgen. Dit zijn medicijnen die afvalstoffen aan zich binden.

Sommige medicijnen hebben meer bijwerkingen door nierschade. Daarom is het belangrijk dat uw apotheek weet dat u nierschade hebt. Neem bij pijn ook gewoon paracetamol, en geen NSAID’s (ibuprofen, diclofenac of naproxen).

Lees meer adviezen voor goed medicijngebruik.

Lees meer over medicijnen voor nierpatiënten.

Verberg

U hebt nierfalen als uw nieren voor nog maar tot 10 tot 15% werken. Nierfalen is een ernstige aandoening. U hebt een behandeling nodig om in leven te blijven. Niet iedereen met chronische nierschade krijgt nierfalen. Dit gebeurt maar bij een kleine groep.

De behandeling bestaat uit een niertransplantatie of dialyse. Deze behandelingen heten ook wel nierfunctievervangende behandelingen. Voordat u hiermee start, krijgt u uitgebreide voorlichting en begeleiding. In overleg met uw arts kiest u voor een behandeling. Sommige mensen besluiten af te zien van een nierfunctievervangende behandeling.

Lees meer over de voordelen en nadelen van nierfunctievervangende behandelingen.

Lees meer over de behandeling bij nierfalen.

Bekijk de behandelcentra.

Bij niertransplantatie zijn de kwaliteit van leven en levensverwachting beter dan bij dialyse. Na een geslaagde niertransplantatie hebt u geen dialyse meer nodig.

Bij een niertransplantatie krijgt u een nier van iemand anders. Van iemand die is overleden of van iemand die nog leeft. De levende donor kan een familielid zijn, maar dat hoeft niet. Soms staat een onbekende een nier af. De nier moet geschikt voor u zijn. Dan is de kans op afstoting kleiner. Een nier van een levende donor gaat langer mee dan die van een overleden donor.

Er is een tekort aan nieren van overleden donoren. Als er geen geschikte levende donor is, kan uw arts u op de wachtlijst zetten voor een nier van een overleden donor. Dat kan als de nierfunctie nog maar 15% is. U gaat dan aan de dialyse, totdat u een donornier krijgt. Een nier van een levende donor kan al geplaatst worden voordat u met dialyse moet beginnen.   

Een niertransplantatie is een zware operatie. Daarom bekijken de artsen van tevoren of u deze ingreep aankunt. Na de operatie krijgt u medicijnen die het afweersysteem onderdrukken. Dat is nodig om te voorkomen dat het lichaam de nier afstoot. Deze medicijnen moet u de rest van uw leven gebruiken.

Lees meer over niertransplantatie.

Als de nierfunctie minder dan 10 tot 15% is, worden er niet genoeg afvalstoffen en vocht uit het bloed verwijderd. Dialyse kan de normale filterfunctie van de nieren voor een deel overnemen. Dit gebeurt met een machine of met spoelvloeistof. Dialyse kost veel tijd. Het gebeurt meerdere keren per week tot iedere dag.

Er zijn twee soorten dialyse:

Bij hemodialyse (hemo=bloed) zuivert een dialyse-machine het bloed buiten het lichaam. Via een slangetje in een bloedvat van de arm wordt het bloed naar de dialyse-machine gepompt en weer terug. De dialyse-machine bevat een kunstnier die afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed verwijdert. Dit duurt ongeveer 4 uur en moet minimaal 3 keer per week gebeuren. Hemodialyse gebeurt meestal in een ziekenhuis of dialysecentrum, maar het kan ook thuis plaatsvinden.

Voor de dialyse maakt uw arts een speciale verbinding tussen een ader en een slagader in uw arm. Dit heet een shunt.

Lees verder over een shunt bij hemodialyse.

Lees meer over hemodialyse.

Peritoneale dialyse gaat via de buik (peritoneum=buikvlies). Via een slangetje wordt spoelvloeistof in de buikholte gebracht. Dit slangetje is operatief aangebracht en blijft zitten. De buikholte heeft een buikvlies met veel bloedvaatjes. De spoelvloeistof haalt afvalstoffen en overtollig vocht uit het bloed in deze bloedvaatjes. Dit duurt een paar uur. Dan haalt u de spoelvloeistof uit de buikholte en vervangt deze voor nieuwe spoelvloeistof. U hebt dus de hele dag vloeistof in uw buik, die u om de zoveel uur moet wisselen.

Peritoneale dialyse moet elke dag gebeuren, maar dat kan thuis of zelfs op het werk. Sommige nierpatiënten spoelen alleen ’s nachts.

Lees meer over peritoneale dialyse.

Misschien wilt u geen nierfunctievervangende behandeling (meer). Bijvoorbeeld omdat u de behandeling te zwaar vindt. Of omdat u een andere ernstige ziekte hebt. Zoals hartfalen of kanker.

De behandeling richt zich dan op het verminderen van de klachten. Dat heet een conservatieve behandeling. Uw arts zal u zo goed mogelijk begeleiden. Hij schrijft medicijnen en een dieet voor. Als de nieren verder achteruit gaan, overlijdt u uiteindelijk aan nierfalen.

Lees meer over conservatieve behandeling.

Verberg

U kunt zelf de controle houden over uw leven door op een aantal dingen te letten. Dit heet ook wel zelfmanagement. Met een gezonde leefstijl kunt u de achteruitgang van de nierfunctie remmen.

  • Stop met roken. Tabaksrook tast de bloedvaten van de nieren aan.
  • Beweeg genoeg. Dat verlaagt de bloeddruk en gaat overgewicht tegen.
  • Eet gezond en gevarieerd.
  • Val af als dat nodig is. Bij overgewicht stroomt er minder bloed door de nieren. Daardoor kan er schade ontstaan. Overgewicht gaat vaak ook samen met hoge bloeddruk en diabetes.
  • Gebruik de medicijnen die de arts u voorschrijft.
  • Houd zelf uw bloedwaarden in de gaten. Er zijn verschillende websites en apps waarop u deze gegevens kunt bijhouden, net als gegevens over uw dieet en medicijngebruik.

Verzamel informatie over chronische nierschade. U begrijpt dan waarom deze maatregelen nodig zijn. Dan staat u er zelf ook achter. Uw huisarts kan u begeleiden als u uw manier van leven wilt aanpassen.

Lees meer over leven met nierschade.

Lees meer over een gezonde leefstijl en nierschade.

Verberg

Nierwijzer

Bij nierfalen is een nierfunctievervangende behandeling nodig. De Nierwijzer bevat informatie over 9 verschillende behandelopties. Per behandeling vindt u video's met ervaringsverhalen van patiënten. Deze informatie kan u helpen om samen met uw arts te kiezen welke behandeling het beste bij u past. De Nierwijzer is gemaakt op basis van de medische richtlijn en wordt ondersteund door de beroepsvereniging van nefrologen (NfN) en patiëntenorganisatie NVN.

Ga naar de Nierwijzer

Consultkaarten

Bekijk de consultkaart Blijvende schade aan uw nieren: mogelijkheden voor een nierfunctievervangende behandeling

Bekijk de consultkaart Blijvende schade aan uw nieren: nierfunctievervangende behandeling of conservatieve behandeling?

Behandelkeuzehulp dialyse

Er zijn verschillende soorten dialyse. Deze behandelkeuzehulp informeert u over de voordelen en nadelen. U kunt deze informatie bespreken met uw arts.

Ga naar de behandelkeuzehulp dialyse

Zoek en vergelijk zorginstellingen

Bekijk kwaliteit en kies welke zorginstelling het beste bij u past

Zoek contact met lotgenoten

Meer weten over chronische nierschade?

Bronnen: Nieren.nl, Nierstichting, Nefrovisie en Thuisarts.nl

 

Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op 09 oktober 2018.

Deel deze pagina via: