Direct naar inhoud
www.kiesBeter.nl gebruikt analytische cookies om het gebruik van de website te analyseren en daarmee de website te kunnen verbeteren. Lees meer over cookies en hoe u cookies kunt uitschakelen. Sluiten

Erfelijkheidsonderzoek bij kanker

Belangrijke thema's bij Erfelijkheidsonderzoek bij kanker:

Kanker is een veelvoorkomende ziekte. De kans is vrij groot dat kanker bij meerdere personen in één familie voorkomt. Dit kan toeval zijn. Maar het kan ook te maken hebben met erfelijke factoren.

Sommige mensen worden geboren met bepaalde genetische afwijkingen. Dat heet een mutatie. Het betekent dat er iets is veranderd in de erfelijke eigenschappen. Zo’n verandering kan ook later ontstaan.

Dragers van een bepaalde genmutatie hebben een verhoogde kans op het krijgen van een specifieke kankersoort. De persoon heeft dan erfelijke aanleg voor kanker. Iemand kan bijvoorbeeld een erfelijke aanleg hebben voor borstkanker. Die persoon heeft dan een grotere kans op het krijgen van deze specifieke vorm van kanker.

Bij ongeveer 5% van alle mensen met kanker is een erfelijke aanleg de oorzaak van de ziekte.

Kenmerken van erfelijke aanleg kunnen zijn:

  • Dezelfde soort kanker komt voor bij twee of meer familieleden uit verschillende generaties. Bijvoorbeeld borstkanker bij een tante en bij een zus.
  • Een specifieke combinatie van verschillende soorten kanker komt voor bij één persoon of binnen één familie. Bijvoorbeeld borstkanker en eierstokkanker.
  • De ziekte ontstaat op jongere leeftijd dan normaal.
  • Er zitten meerdere tumoren in één orgaan. Deze tumoren zijn los van elkaar ontstaan.
  • Er zitten tumoren in twee dezelfde organen. Bijvoorbeeld een tumor in beide borsten.
  • Tweemaal een melanoom (huidkanker) bij dezelfde persoon.
  • Een man met borstkanker.

Hoe meer kenmerken van toepassing zijn, hoe groter de kans dat het erfelijke aanleg betreft.

Bij de volgende kankersoorten kan erfelijke aanleg een rol spelen:

Bij de volgende vier erfelijke syndromen is het risico op bepaalde soorten kanker sterk verhoogd:

  • De ziekte van Von Hippel-Lindau
  • MEN-1-syndroom
  • MEN-2-syndroom
  • Li-Fraumeni syndroom

Lees meer over kankersoorten waarbij erfelijke aanleg een rol speelt.

Verberg

U kunt een erfelijkheidsonderzoek overwegen als in uw familie kanker voorkomt waarvan bekend is dat die erfelijk kan zijn. Andersom kunnen ook familieleden een erfelijkheidsonderzoek laten doen als bij u een bepaalde (erfelijke) kankersoort is geconstateerd.

Redenen voor erfelijkheidsonderzoek:

  • U wilt weten waar u aan toe bent om zoveel mogelijk controle over uw leven te houden.
  • Een DNA-test kan uitwijzen dat u de genmutatie niet hebt. Dan weten u en uw familie dat erfelijkheid geen rol speelt. Maar mutaties kunnen ook spontaan voorkomen.
  • Als blijkt dat u de mutatie wel hebt, kunt u misschien voorzorgsmaatregelen nemen.

Redenen tegen een erfelijkheidsonderzoek:

  • Sommige mensen voelen zich beter als zij niet weten dat zij een erfelijke aanleg hebben voor kanker. Het van tevoren weten kan angst en onzekerheid veroorzaken.

Weet dat er geen ‘juiste’ keuze bestaat bij het nemen van uw beslissing. Tips voor uw keuze:

  • Neem een beslissing waar u zelf helemaal achter staat.
  • Stel uzelf de vraag of dit het juiste moment is voor het onderzoek.
  • Ga na of en in hoeverre familieleden de uitslag willen weten.
  • Neem geen overhaaste beslissing. Laat u goed informeren.
  • Vraag mensen uit uw omgeving advies over uw beslissing.
  • Vraag een vertrouwd persoon met u mee te gaan naar afspraken met de (huis)arts, klinisch geneticus of genetisch consulent. Samen hoort en vraagt u meer.
Verberg

Vóór een erfelijkheidsonderzoek wordt een stamboomonderzoek gedaan. Dit is een onderzoek naar de ziektegeschiedenis van de familie. Soms is ook een DNA-onderzoek nodig. Met een DNA-onderzoek kunnen artsen een genmutatie opsporen. Meestal wordt bij één persoon uit de familie bloed afgenomen. Het laboratorium haalt DNA uit de kernen van de witte bloedcellen voor onderzoek.

Als iemand al kanker heeft, wordt vaak ook de tumor zelf onderzocht op genetische kenmerken.

Lees meer over een stamboomonderzoek.

Lees meer over een DNA-onderzoek.

Verberg

De uitslagmogelijkheden zijn:

  • Er wordt een bekende genmutatie aangetoond. Dit betekent dat u een verhoogde kans hebt op het krijgen van een specifieke kankersoort. U wordt doorverwezen naar een gespecialiseerd centrum. U krijgt het advies familieleden op de hoogte te stellen. Zij kunnen dan ook eventueel een DNA-onderzoek laten doen.
  • Er wordt geen bekende genmutatie aangetoond. Aan de hand van de stamboom wordt dan bepaald of u toch een verhoogd risico op kanker hebt. Als dat zo is, krijgt u advies over controleonderzoeken.

Het is mogelijk dat in de familie wél sprake is van een erfelijke aanleg, maar niet bij de onderzochte persoon. Daarom krijgen soms ook andere familieleden met dezelfde soort kanker het verzoek om hun DNA te laten onderzoeken.

Verberg

Op basis van het erfelijkheidsonderzoek wordt bepaald welke maatregelen genomen kunnen worden om:

  • Het ontstaan van kanker in een zo vroeg mogelijk stadium op te sporen.
  • Een eventuele kinderwens te realiseren.
  • Het risico op het krijgen van kanker zo veel mogelijk te verminderen. Vaak krijgt de onderzochte persoon het advies om regelmatig op controle te komen. Soms adviseren de artsen een risicoverminderde operatie. Bijvoorbeeld het preventief verwijderen van de borsten bij een verhoogd risico op borstkanker.

De specialist bespreekt de uitslag van het erfelijkheidsonderzoek met u. Hij geeft u daarbij advies. Ook krijgt u een brief mee met de uitslag. Soms krijgt u ook een brief mee om uw familieleden te informeren.

Verberg

Bij erfelijke kanker is de genmutatie vaak overgeërfd van een verre voorouder. Dit betekent dat ook verre familieleden drager van de genmutatie kunnen zijn. Er zijn mogelijkheden om het ontstaan van kanker te voorkomen. Of om die in een vroeg stadium te behandelen. Daarom is het belangrijk familieleden te informeren als bij u een erfelijke aanleg voor kanker is vastgesteld. Samen met de klinisch geneticus kunt u een plan opstellen om uw familie te informeren.

Is het verplicht om familie te informeren?

Volgens de wet is het niet verplicht om familieleden te informeren.

Verberg

kanker.nl

Deze pagina is tot stand gekomen in samenwerking met kanker.nl, hét informatieplatform met betrouwbare medische informatie over kankersoorten. Kanker.nl is een initiatief van KWF-Kankerbestrijding, de Levenmetkanker-beweging en het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). Volg nieuwe ontwikkelingen op kanker.nl via Twitter: @kankerNL

kanker.nl

Meer weten over erfelijkheidsonderzoek bij kanker?

Bron: kanker.nl

Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op 15 oktober 2018.

Deel deze pagina via: