Direct naar inhoud
www.kiesBeter.nl gebruikt analytische cookies om het gebruik van de website te analyseren en daarmee de website te kunnen verbeteren. Lees meer over cookies en hoe u cookies kunt uitschakelen. Sluiten

GGZ

Belangrijke thema's bij GGZ:

Ook wel: GGZ

Geestelijke gezondheidszorg is de zorg voor mensen met psychische problemen. Het kan om allerlei soorten problemen gaan. Bijvoorbeeld somberheid, stress, een burn-out, een relatieprobleem, ADHD of autisme. Maar ook een verslaving, eetstoornis of ernstige depressie.

1 op de 4 Nederlanders krijgt in zijn leven psychische problemen waar behandeling voor nodig is. Dat betekent dat veel mensen gebruikmaken van de geestelijke gezondheidszorg.

Geestelijke gezondheidszorg kan bestaan uit:

  • Behandelen en genezen van psychische problemen.
  • Voorkomen van psychische problemen.
  • Mensen met een chronische (= langdurige) psychische aandoening zo goed mogelijk laten deelnemen aan de maatschappij.
  • Hulp bieden aan mensen die verward of verslaafd zijn en uit zichzelf geen hulp zoeken.
Verberg

Welke zorg u krijgt, hangt af van de aard en ernst van uw problemen. Meestal is een bezoek aan de huisarts de eerste stap. De huisarts beoordeelt welke zorg u nodig hebt en wie die zorg moet leveren. Soms doet de huisarts dit zelf. Maar hij kan u ook doorverwijzen. Bijvoorbeeld naar een psycholoog, psychotherapeut, verslavingsarts of psychiater.

De meeste behandelaars werken bij een GGZ-instelling. Dat is een organisatie die zich heeft gespecialiseerd in geestelijke gezondheidszorg. Maar er zijn ook vrijgevestigde zorgverleners. Deze zijn niet gebonden aan een GGZ-instelling of ziekenhuis. Zij werken in een eigen praktijk.

De zorg is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

De huisarts stelt de diagnose en bepaalt de behandeling. Bij lichte problemen behandelt de huisarts u zelf, meestal in samenwerking met een Praktijk Ondersteuner Huisarts GGZ (POH-GGZ). Dit is een hulpverlener die zich heeft gespecialiseerd in de psychiatrie.

Deze zorg is voor mensen met lichte tot matige psychische klachten. U voert één of meer gesprekken met bijvoorbeeld een psycholoog of psychotherapeut. Een behandeling via internet (e-health) is ook mogelijk. Als dit onvoldoende werkt, krijgt u een verwijzing naar de gespecialiseerde GGZ.

Bij ernstige psychische problemen krijgt u gespecialiseerde zorg, bijvoorbeeld van een psychiater. Soms is het nodig om iemand tijdelijk op te nemen. Dit gebeurt in een psychiatrische instelling (GGZ-instelling) of een ziekenhuis. De psychiatrische afdeling van het ziekenhuis heet PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen ziekenhuis).

Verberg

Soms zijn psychische problemen zo groot dat mensen in een crisis raken. Zij krijgen bijvoorbeeld zelfmoordneigingen of zijn erg agressief. Het komt ook voor dat een naaste zich bedreigd voelt en alarm slaat.

Een GGZ-instelling kan dan tijdelijk onderdak en begeleiding bieden. Dit gebeurt via de crisisdienst of crisisopvang. De crisisdienst is voor spoedsituaties. Als u meteen hulp nodig hebt, belt u de huisarts of politie. Zij kunnen de crisisdienst inschakelen.

Als er minder haast is, kunt u terecht bij het crisisopvangcentrum. Dit is een onderdeel van een GGZ-instelling.

In een crisissituatie kunt u ook bellen met een telefonische hulplijn, bijvoorbeeld Sensoor (0900 - 07 67) of 113Online (0900 - 0113).

Een gedwongen opname is nodig zodra mensen een gevaar zijn voor zichzelf of voor anderen.

Lees meer over een gedwongen opname.

Verberg

Bij het stellen van de diagnose gebruiken GGZ-medewerkers de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). In dit boek staan beschrijvingen van psychische stoornissen. De DSM zorgt ervoor dat iedereen dezelfde definities gebruikt.

Het boek wordt om de paar jaar herzien. In 2013 verscheen de 5e en laatste editie, de DSM-V.

Binnen de GGZ bestaan verschillende soorten behandelingen. Uw behandelaar bekijkt welke behandeling het beste past bij uw klachten en uw persoonlijke situatie. U krijgt dus een behandeling op maat. Grofweg zijn er 4 verschillende soorten behandelingen:

  • Gesprekken
    Met uw hulpverlener praat u over uw problemen. Dit helpt u om alles op een rijtje te zetten. U krijgt inzicht in uw problemen. Samen met uw hulpverlener bespreekt u wat u eraan kunt doen.
  • E-health
    E-health is digitale zorg via de computer of een app. Bijvoorbeeld opdrachten die u thuis in uw eigen tempo kunt doen. Of een online zelftest doen of informatie opzoeken. Ook contact zoeken met lotgenoten op fora valt onder e-health. En gegevens over uw gezondheid bijhouden in een app.
  • Medicijnen
    Medicijnen die worden voorgeschreven bij psychische problemen heten psychofarmaca. Er zijn veel verschillende medicijnen. Medicijnen mogen alleen worden voorgeschreven door een arts. Dus door de huisarts of een psychiater.
  • Activiteiten
    Soms voelen mensen zich beter als ze actief zijn. Bijvoorbeeld als ze gaan hardlopen of creatief bezig zijn. Een therapeut kan u ook opdrachten geven die u helpen om beter met uw problemen om te gaan.

Veel mensen krijgen een combinatie van verschillende soorten behandelingen. Ze voeren bijvoorbeeld gesprekken met een hulpverlener, aangevuld met e-health. En daarnaast gebruiken ze medicijnen.

Verberg

Binnen de GGZ werken verschillende soorten hulpverleners. U kunt onder meer te maken krijgen met een:

Een psychiater is een arts. Hij heeft eerst geneeskunde gestudeerd en zich daarna gespecialiseerd in geestesziekten. Bij een psychiater komen vooral mensen met ernstige of aanhoudende psychische klachten. De behandeling bestaat meestal uit gesprekken, e-health en medicijnen.

Een psycholoog heeft psychologie gestudeerd. Een behandeling bij de psycholoog bestaat uit gesprekken en e-health. Een psycholoog is geen arts en mag dus ook geen medicijnen voorschrijven.

Een psychotherapeut heeft eerst een studie aan de universiteit gedaan. Meestal psychologie. Daarna heeft hij de erkende opleiding tot psychotherapeut gedaan.

De behandeling bestaat uit gesprekkenen e-health. Daarbij ligt de nadruk op wat iemand zelf kan doen om de klachten te verminderen. Op die manier lukt het vaak om iemands gedrag en gedachten te veranderen. De behandeling is uitgebreider dan bij de psycholoog.

Psychiaters zijn ook altijd psychotherapeut. De opleiding tot psychotherapeut is een onderdeel van hun studie. Dit geldt ook voor klinisch psychologen.

Psychiatrisch verpleegkundigen hebben een hbo-opleiding voor verpleegkunde gedaan. Zij werken meestal bij een GGZ-instelling. Daar begeleiden ze mensen die zijn opgenomen. Verpleegkundigen mogen ook medicijnen toedienen.

Een sociaal psychiatrisch verpleegkundige (SPV’er) heeft een aanvullende opleiding gedaan. Deze verpleegkundige biedt ook begeleiding. Maar daarbij heeft hij ook oog voor de gevolgen voor het dagelijks leven. Hij kan u bijvoorbeeld helpen meer structuur in uw leven aan te brengen. Ook betrekt hij de naasten bij de zorg.

SPV’ers mogen zelf ook behandeling geven bij lichte psychische klachten. Daarom kunnen SPV’ers ook aan het werk gaan als praktijkondersteuner GGZ bij de huisarts. In een crisisteam zit altijd een SPV’er.

Een verslavingsarts is een arts die zich heeft gespecialiseerd in verslavingsgeneeskunde. Hij onderzoekt en behandelt mensen met verslavingsproblemen. Deze mensen hebben vaak lichamelijke en psychische problemen. De verslavingsarts is in beide onderwerpen goed thuis. Vaak werkt de verslavingsarts in een team met andere artsen en zorgverleners.

Hebt u een chronische (= langdurige) psychische aandoening als schizofrenie of een bipolaire stoornis? Dan kunt u met veel verschillende hulpverleners te maken krijgen. Uw aandoening heeft waarschijnlijk ook gevolgen voor uw dagelijks leven. Misschien hebt u hulp en begeleiding nodig op het gebied van werk, wonen, financiën, relaties en lichamelijke gezondheid. In zo’n situatie is een casemanager of zorgconsulent nodig. Hij houdt overzicht over de behandeling en kan andere hulpverleners inschakelen. U kunt bij hem terecht als u vragen of problemen hebt. Hij is uw vaste aanspreekpunt.

Verberg

Via de zorgverzekering krijgt u de kosten vergoed. Psychologische zorg zit in het basispakket. Maar er gelden strenge voorwaarden voor vergoeding. Zo hebt u voor basis-GGZ of gespecialiseerde GGZ een verwijzing van de huisarts nodig. Of van een bedrijfsarts, jeugdarts, medisch specialist of arts voor verstandelijk gehandicapten.

Basis-GGZ en gespecialiseerde GGZ gaan ten koste van het eigen risico. De zorg van de huisarts en praktijkondersteuner niet. Verder verschilt het per polis hoe hoog de vergoeding is. Vraag bij uw zorgverzekeraar na waar u recht op hebt.

Lees meer over vergoeding van psychologische zorg.

Lees meer over de zorgverzekering, het basispakket en het eigen risico.

 

Bepaalde vormen van GGZ vallen niet onder de zorgverzekering. Bijvoorbeeld langdurige GGZ (verblijf in GGZ-instelling duurt langer dan 3 jaar) of jeugd-GGZ (tot 18 jaar). U krijgt de kosten dan op een andere manier vergoed. Dit gebeurt via de volgende regelingen:

  • Wet langdurige zorg (Wlz).
  • Jeugdwet.
  • Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo).

Voor de Wlz hebt u contact met een zorgkantoor. De andere twee regelingen worden uitgevoerd door de gemeente.

Lees meer over de verschillende vergoedingen bij GGZ.

Bekijk onder welke regeling u valt.

Verberg

In ontwikkeling: Kiezen in de GGZ

Kiezen in de GGZ wordt dé keuzewebsite voor de ggz. U kunt er zoeken naar een zorgverlener die bij u past. Daarbij kunt u aangeven wat u belangrijk vindt. De site wordt ontwikkeld door MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid. MIND doet dat samen met cliënten, professionals en zorgverzekeraars. De site wordt eind 2018 gelanceerd.

Bekijk hier meer informatie en een prototype van Kiezen in de GGZ.

Keurmerk voor Basis GGZ

Het keurmerk van Stichting Kwaliteit in de Basis GGZ laat zien dat een zorgverlener goede basis GGZ verleent. Het keurmerk is voor instellingen en voor vrijgevestigde zorgverleners. De aangesloten zorgverleners werken continu aan het verbeteren van die zorg.

Bekijk een lijst van zorgverleners met het Basis GGZ keurmerk.

Zoek en vergelijk zorginstellingen

Bekijk kwaliteit en kies welke zorginstelling het beste bij u past

Bronnen: Rijksoverheid.nl en GGZ Nederland

Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op 10 november 2017.

Deel deze pagina via: