Direct naar inhoud
www.kiesBeter.nl gebruikt analytische cookies om het gebruik van de website te analyseren en daarmee de website te kunnen verbeteren. Lees meer over cookies en hoe u cookies kunt uitschakelen. Sluiten

Psychiatrisch onderzoek

Belangrijke thema's bij Psychiatrisch onderzoek:

De geestelijke gezondheidszorg is opgebouwd uit de volgende onderdelen:

  • Huisartsenzorg en POH-GGZ

De huisarts stelt de diagnose en bepaalt de behandeling. Bij lichte problemen behandelt de huisarts u zelf, meestal in samenwerking met een praktijkondersteuner GGZ (POH-GGZ). Dit is een hulpverlener die zich heeft gespecialiseerd in de psychiatrie.

  • Basis-GGZ

Deze zorg is voor mensen met lichte tot matige psychische klachten. U voert een of meer gesprekken met bijvoorbeeld een psycholoog of psychotherapeut. Een behandeling via internet (eHealth) is ook mogelijk. Als dit onvoldoende werkt, krijgt u een verwijzing naar de gespecialiseerde GGZ.

  • Gespecialiseerde GGZ

Bij ernstige psychische problemen krijgt u gespecialiseerde zorg, bijvoorbeeld van een psychiater. Soms is het nodig iemand tijdelijk op te nemen. Dit gebeurt in een psychiatrische instelling (GGZ-instelling) of een ziekenhuis. De psychiatrische afdeling van het ziekenhuis heet PAAZ (Psychiatrische Afdeling Algemeen Ziekenhuis).

Verberg

Een psychiater is altijd een arts. Hij heeft eerst geneeskunde gestudeerd en zich daarna gespecialiseerd in geestesziekten. Bij een psychiater komen vooral mensen met ernstige of aanhoudende psychische klachten. De behandeling bestaat meestal uit gesprekken en medicijnen. Dus: praten en pillen. Voor de psychiater hebt u een verwijzing nodig van een (huis)arts of psycholoog.

Bekijk een filmpje met uitleg over het werk van de psychiater.

Een psychiater is iets anders dan een psycholoog of psychotherapeut. Die mogen geen medicijnen voorschrijven. Zij behandelen psychische problemen met gesprekken. Vaak werkt een psycholoog of psychotherapeut wel samen met een psychiater.

Een psycholoog heeft psychologie gestudeerd. Hij is geen arts en mag dus ook geen medicijnen voorschrijven. Een behandeling bij de psycholoog bestaat uit gesprekken.

Er zijn verschillende soorten psychologen. De meeste mensen gaan naar een eerstelijns-psycholoog. Die behandelt mensen met lichte tot matige psychische klachten. Deze hulp valt binnen de basis-GGZ.

In Nederland is psycholoog geen beschermde titel. Iedereen mag zeggen dat hij psycholoog is. Daarom is het verstandig eerst te overleggen met de huisarts. Die kan nagaan of een psycholoog betrouwbaar is. Ook weet hij welke psychologische zorg het beste bij u past.

Zoek een psycholoog bij u in de buurt.

Een psychotherapeut helpt mensen met psychische klachten door gesprekken te voeren. In de gesprekken ligt de nadruk op wat iemand zelf kan doen om de klachten te verminderen. Op die manier lukt het vaak om iemands gedrag en gedachten te veranderen. De behandeling is uitgebreider dan bij de psycholoog.

Een psychotherapeut heeft eerst een studie aan de universiteit gedaan. Meestal psychologie. Daarna heeft hij de opleiding tot psychotherapeut gedaan. In Nederland is psychotherapeut een beschermde titel. U weet dus zeker dat een psychotherapeut een erkende opleiding heeft gedaan.

Psychiaters zijn ook altijd psychotherapeut. De opleiding tot psychotherapeut is een onderdeel van hun studie. Dit geldt ook voor klinisch psychologen.

Lees meer over psychotherapie.

Lees meer over de verschillende therapievormen.

Verberg

Bij ernstige of langdurige psychische klachten krijgt u een verwijzing naar een psychiater. Die onderzoekt wat er met u aan de hand is. Bijvoorbeeld door vragen te stellen en naar uw gedrag te kijken. Op basis van dit onderzoek stelt de psychiater de diagnose. Daarna kan de behandeling beginnen.

Verberg

Het psychiatrisch onderzoek duurt een paar uur. Het bestaat uit de volgende onderdelen:

Psychische klachten hebben soms een lichamelijke oorzaak. Medicijnen of een ziekte kunnen veel invloed hebben op hoe u zich voelt en gedraagt. Ze kunnen psychische klachten erger maken. De psychiater gaat na of zoiets bij u een rol speelt. Hij leest uw medisch dossier en medicatieoverzicht. Ook stelt hij u vragen over dit onderwerp.

Soms is lichamelijk onderzoek nodig. De psychiater kan hiervoor een andere arts inschakelen. Bijvoorbeeld een neuroloog, als hij vermoedt dat uw klachten te maken hebben met beginnende dementie.

De psychiater probeert erachter te komen wat voor iemand u bent. Wat zijn uw sterke en zwakke kanten? Hebt u veel sociale contacten? Bent u emotioneel of juist een koele kikker? Deze zaken zeggen ook iets over hoe u met problemen omgaat. Bepaalde persoonlijkheidskenmerken vergroten de kans op psychische problemen. Mensen met weinig zelfvertrouwen krijgen bijvoorbeeld eerder een depressie.

De psychiater stelt zelf vragen, maar laat u ook vragenlijsten invullen. Daardoor verloopt het onderzoek systematisch. De psychiater kan op die manier geen vragen vergeten of overslaan. Er zijn vragenlijsten over verschillende onderwerpen. Bijvoorbeeld over uw klachten of over de steun die u van uw naasten krijgt.

Soms is aanvullend (lichamelijk) onderzoek nodig. Bijvoorbeeld onderzoek dat iets zegt over de werking van de hersenen. Een functionele MRI is zo’n onderzoek. De MRI-scan maakt de activiteit in de hersenen zichtbaar. Zo zoekt de psychiater naar een verband tussen wat er in de hersenen gebeurt en uw klachten.

Verberg

Op basis van de onderzoeken stelt de psychiater de diagnose. In een verslag beschrijft hij welke onderzoeken er zijn gedaan en welke resultaten die hebben opgeleverd. Het gaat alleen om feiten. Pas daarna beschrijft hij welke conclusies hij heeft getrokken. En hoe hij tot die conclusies is gekomen. Op die manier blijft het verslag zo objectief (onpartijdig) mogelijk.

Tot slot geeft de psychiater aan om welke psychische stoornis het gaat. Hiervoor gebruikt hij de DSM (Diagnostic and Statistical Manual of Mental Disorders). In dit boek staan beschrijvingen van psychische stoornissen. Het wordt om de paar jaar herzien. In 2013 verscheen de 5e editie, dus DSM-V.

De psychiater bespreekt de diagnose met u voordat de behandeling start. Hij legt ook uit waarom een bepaalde behandeling hem het beste lijkt.

Verberg

Een verdachte in een strafzaak krijgt soms een psychiatrisch onderzoek. Het onderzoek gebeurt in opdracht van de rechter-commissaris of de officier van justitie. De psychiater die het onderzoek uitvoert is een forensisch psychiater.

Het onderzoek maakt soms duidelijk waarom iemand een misdaad heeft gepleegd. Als iemand geestesziek is of een persoonlijkheidsstoornis heeft, werpt dat een ander licht op de zaak. Ook drank en drugs kunnen een rol hebben gespeeld. Daarnaast kan de psychiater nagaan hoe groot de kans is dat iemand opnieuw de fout in gaat.

De psychiater geeft een advies aan de rechter. Dat speelt een belangrijke rol in het strafproces. Daarom is het extra belangrijk dat de psychiater goed beschrijft hoe hij de diagnose heeft gesteld.

Lees meer over het onderzoek en de mogelijke gevolgen.

Lees meer over forensische kinder- en jeugdpsychiatrie.

Verberg

Kiezen in de GGZ

Keuzewebsite GGZKiezen in de GGZ is dé keuzewebsite voor volwassenen (18 jaar of ouder) die hulp zoeken bij psychische problemen. U vindt er behandelaars, informatie over klachten en aandoeningen, mogelijke behandelingen, wachttijden, vergoedingen en ervaringen van andere cliënten. De site is ontwikkeld door MIND Landelijk Platform Psychische Gezondheid, samen met cliënten, professionals en zorgverzekeraars. Geef aan wat u belangrijk vindt en zoek de zorgverlener die bij u past.

Ga naar Kiezen in de GGZ.

Zoek en vergelijk zorginstellingen

Bekijk kwaliteit en kies welke zorginstelling het beste bij u past

Zoek contact met lotgenoten

Meer weten over psychiatrisch onderzoek?

Bronnen: Fonds Psychische Gezondheid en NIFP

Deze pagina is voor het laatst gewijzigd op 29 november 2018.

Deel deze pagina via: