Keelpijn

Keelpijn

Patiëntenfolder

Wat is het?

Iedereen heeft weleens keelpijn. Soms heeft u alleen maar een vervelend gevoel, maar het kan ook zijn dat u moeilijk kunt slikken of praten. Vaak gaat keelpijn samen met verkoudheid.

Bij een ontsteking ziet het achter in uw keel meestal flink rood. Soms zijn er witachtige plekken of dik wit slijm te zien. De klieren in uw hals kunnen opgezet en gevoelig zijn. U kunt bij keelpijn ook koorts krijgen.

naar boven

Waardoor komt het?

Keelpijn kan verschillende oorzaken hebben. Meestal is een ontsteking de boosdoener, maar het kan ook ontstaan door overbelasting van de keel. Roken, een rokerige omgeving, veel praten of schreeuwen vormen een belasting voor uw keel en kunnen irritatie veroorzaken.

naar boven

Kan het kwaad?

Keelpijn is vaak hinderlijk maar kan zelden kwaad. Het gaat meestal binnen een week vanzelf over. Wanneer u uw keel voortdurend belast door roken, schreeuwen of veel praten, kan keelpijn wel eens langer duren.

naar boven

Wat kunt u er zelf aan doen?

  • Koud drinken of een waterijsje willen de pijn wel eens verzachten. Ook zuigen op een dropje kan de pijn verlichten. Speciale zuigtabletten zijn niet nodig. Drop werkt net zo goed.

  • Gorgelen met kamillethee of zout water smaakt niet zo lekker, maar sommige mensen vinden er wel baat bij. U krijgt een juiste zoutoplossing als u in een glas warm water één theelepeltje zout oplost. Gorgeldranken uit de winkel werken niet beter, maar sommige mensen vinden ze minder vies smaken.

  • Gun uzelf rust als u voelt dat u dat nodig heeft. Zeker als u koorts heeft en u zich niet lekker voelt. U doet er goed aan om vooral uw stem rust te geven. Dat wil zeggen: praat zo min mogelijk.

  • Als de pijn erg hinderlijk is, kan een pijnstiller helpen. Voorbeelden van pijnstillers zijn: paracetamol, ibuprofen, diclofenac of naproxen.

naar boven

Wanneer naar de huisarts?

Neem contact op met uw huisarts:

  • als u na drie dagen nog steeds koorts heeft;

  • als drinken of slikken niet meer gaat;

  • als de keelpijn samengaat met huiduitslag in uw gezicht en op uw romp;

  • als de keelpijn langer dan zeven dagen aanhoudt;

  • als u steeds zieker wordt.

Bij kinderen is het nodig dat u direct contact opneemt met uw huisarts:

  • als uw kind een erg zieke indruk maakt;

  • als uw kind het benauwd heeft;

  • als uw kind het speeksel niet kan wegslikken.

Wanneer er andere verschijnselen zijn waarover u zich zorgen maakt, overleg dan met uw huisarts.

naar boven

Keelpijn

Patiëntenbrief

Wat is keelpijn?

Keelpijn komt meestal door een ontsteking van het keelslijmvlies. De pijn kan ook naar uw hals en oren trekken. Keelpijn gaat vaak samen met verkoudheid.

amandelen
  1. Tong
  2. Huig
  3. Neusholte
  4. Tong
  5. Keel-amandel
  6. Strotteklepje
  7. Keel
  8. Buis van Eustachius
  9. Neus-amandel

naar boven

Wat zijn de verschijnselen?

De een heeft last van een licht branderig gevoel, de ander heeft heftige pijn in de keel. Door de keelpijn of door zwelling van het slijmvlies in de keel ontstaan slikklachten. Het keelslijmvlies en uw keelamandelen kunnen rood worden en opzwellen. Achter in de keel ziet u soms witte stippen of dik, taai slijm. Vaak zijn de klieren in uw hals opgezet en gevoelig. Bij keelpijn kunt u ook koorts hebben.

naar boven

Hoe ontstaat het?

Keelpijn wordt meestal door een verkoudheidsvirus veroorzaakt. Het virus nestelt zich in het slijmvlies van de neus en keel en veroorzaakt daar een ontsteking. Dit gaat vaak samen met verkoudheid en hoesten.

Keelpijn kan ook ontstaan door een bacterie. Meestal is dit een bacterie met de naam streptokok. Een keelontsteking met de streptokok wordt ook wel angina genoemd.

Keelpijn kan ook ontstaan door irritatie van de keel: bijvoorbeeld door verkeerd stemgebruik (schreeuwen, zingen, veel praten), veel schrapen van de keel, droge of verontreinigde lucht, en roken. Irritatie van de keel kan ook heesheid veroorzaken.

naar boven

Adviezen

U kunt zelf uitproberen welke huismiddelen uw keelklachten verzachten. Bij de één helpt het drinken van koud water of een waterijsje. Bij de ander helpt kamillethee of drop. Zuigtabletten en speciale gorgeldranken helpen niet beter dan deze huismiddelen. Er is geen bewijs dat deze middelen helpen, maar sommige mensen vinden dat ze toch wat verlichting geven. Rust kan van belang zijn, met name als u koorts heeft. Ook ‘stemrust’ kan verlichting geven. Probeer irritatie van de keel te vermijden.

naar boven

Medicijnen

Tegen de pijn kunt u paracetamol gebruiken. Een keelontsteking kan soms veel pijn doen. Zorg dan voor goede pijnstilling. Begin met 4 keer per 24 uur 500 mg paracetamol. Helpt dit te weinig, neem dan 4 keer per 24 uur 1000 mg paracetamol (gedurende twee tot drie dagen) Bij ernstige slikpijn kunt u de pijnstiller ook als zetpil nemen. Pijnstillers zijn ook als oplostablet of poeder verkrijgbaar (eerst in water oplossen), en als kauw- of smelttablet (smelt in uw mond).

Alleen als paracetamol onvoldoende helpt, kunt u een andere pijnstiller proberen zoals ibuprofen of diclofenac. Ibuprofen en diclofenac kunnen maagklachten geven.

Behandeling met antibiotica (penicilline) is zelden nodig. Keelpijn ontstaat meestal door een virus en daar werken antibiotica niet tegen.

Over het algemeen worden antibiotica alleen overwogen als de keelpijn ernstig is. Bijvoorbeeld:

  • als de keel- en slikklachten zeer heftig zijn,

  • als u zich erg ziek voelt (hoge koorts of op bed moeten liggen),

  • als u door de keelontsteking uw mond niet goed kunt openen of

  • als u zeer pijnlijke en gezwollen lymfeklieren in de hals heeft.

naar boven

Hoe gaat het verder?

Keelpijn verdwijnt meestal binnen zeven dagen. Neem contact op als de klachten langer duren of sterk verergeren. Heeft u meer dan vijf keer per jaar een ernstige keelontsteking (veel pijn, veel zwelling, erg ziek) of meer dan driemaal per jaar in de afgelopen twee jaar, dan kan een amandeloperatie (tonsillectomie) soms verbetering geven.

naar boven

Heeft u nog vragen?

Als u na het lezen van deze brief nog vragen heeft, dan kunt u daar bij een volgend contact op terugkomen.

naar boven

Medische encyclopedie

Ontsteking van de keel (faryngitis) en/of de keelamandelen (tonsillitis), veroorzaakt door een virus- of een bacteriële infectie

Keelontsteking (faryngitis) en amandelontsteking (tonsillitis) komen veel voor en worden vaak ‘angina’ genoemd. De keelholte verbindt mond en neus met de slokdarm. De keelamandelen (tonsillen)liggen boven in de keelholte en horen bij het immuunsysteem.

Amandelen zijn groot bij kinderen, maar ze worden met het ouder worden steeds kleiner. Daardoor komt amandelontsteking meer voor bij kinderen, terwijl volwassenen eerder keelontsteking krijgen. Beide aandoeningen kunnen zich echter zowel bij volwassenen als bij kinderen tegelijkertijd voordoen.

De oorzaken

Keelontsteking (faryngitis) en amandelontsteking (tonsillitis)zijn meestal het gevolg van een virusinfectie, zoals bij een verkoudheid of bij de ziekte van Pfeiffer.

Andere oorzaken zijn bacteriële infecties, bijvoorbeeld met streptokokken, of schimmelinfecties (Candidiasis). Veel roken, overmatig alcoholgebruik en overbelasting van de stembanden kunnen bij volwassenen tot keelontsteking leiden.

De symptomen

Keelontsteking en amandelontsteking hebben vergelijkbare symptomen, die in twaalf uur verergeren. Symptomen zijn:

  • zere keel;
  • moeite met slikken;
  • oorpijn, die verergert bij slikken;
  • opgezette en gevoelige lymfklieren in de hals.

Keelontsteking en amandelontsteking kunnen met koorts en malaise gepaard gaan, vooral als de ontsteking bacterieel is.

Tonsillitis
Bij amandelontsteking of tonsillitis zijn de amandelen ontstoken en bedekt met een witte laag, zoals op de foto te zien is.
Tonsillitis
  1. Tong
  2. Ontstoken amandel

Complicaties

In ernstige gevallen kunnen de keelholte of de amandelen of beide zo opgezet raken dat er ademhalingsproblemen ontstaan. Soms ontstaat er een abces naast een amandel: een peritonsillair abces. In tegenwoordig zeldzame gevallen ontstaat bij een streptokokkeninfectie enkele weken later de nierziekte glomerulonefritis.

Wat kunt u doen?

Er zijn verschillende middelen tegen een zere keel, zoals veel hete of zeer koude dranken drinken of ijs eten (zie Keelpijn behandelen).

Zowel keelontsteking als amandelontsteking gaat na een paar dagen vanzelf over. Als u echter erg ziek bent of bijna niet kunt slikken of uw mond open kunt doen, moet u naar de dokter. Als u ooit acuut reuma hebt gehad, moet een keelontsteking worden behandeld met antibiotica. Een peritonsillair abces kan in het beginstadium met antibiotica worden behandeld. Bij een ‘rijp’ abces moet het worden gedraineerd. In sommige gevallen moeten de amandelen worden verwijderd.

Amandelontsteking komt veel vaker bij kinderen voor. Keelontsteking kan het hele leven terugkeren.

Risicofactoren

leeftijd
Keelontsteking komt meer voor bij volwassenen, amandelontsteking meer bij kinderen
Geen factoren van betekenis
Geen factoren van betekenis
Geslacht
Geen factoren van betekenis
Erfelijkheid
Geen factoren van betekenis
Leefwijze
Geen factoren van betekenis

U bevindt zich hier:

U gebruikt een verouderde webbrowser, wij raden u aan over te schakelen naar een van onderstaande moderne internetbrowsers.