Een beenmergkanker waarbij rijpe witte bloedlichaampjes, lymfocyten, gaan woekeren
Chronische lymfatische leukemie (CLL) is de meest voorkomende vorm van beenmergkanker bij mensen boven de vijftig; de ziekte komt twee keer zo vaak bij mannen als bij vrouwen voor. De oorzaak is onbekend.
Bij CLL worden de witte bloedlichaampjes die lymfocyten worden genoemd, kankercellen. Ze rijpen en vermenigvuldigen zich ongecontroleerd in het beenmerg, waardoor de productie van andere soorten bloedcellen in de verdrukking komt. Door een vermindering van normale witte bloedlichaampjes is er een verhoogde vatbaarheid voor infecties. Als er minder rode bloedlichaampjes zijn, kan het bloed minder zuurstof vervoeren (zie Anemie). Bij een tekort aan bloedplaatjes, die een rol spelen bij het dichten van beschadigde bloedvaten, blijven bloedingen langer doorgaan (zie Trombocytopenie). De abnormale cellen kunnen zich naar bijvoorbeeld lymfklieren, lever en milt verspreiden.
De ernst van de ziekte hangt af van hoeveel rode bloedlichaampjes er nog zijn en van de mate van vergroting van lever en milt. In het begin zijn er vaak nog geen symptomen; de diagnose CLL wordt vaak gesteld na een bloedtest die om een andere reden werd uitgevoerd. De volgende symptomen zijn meestal mild en komen geleidelijk op:
- vermoeidheid, bleke huid en kortademigheid bij inspanning vanwege anemie;
- pijnloze zwellingen in de oksels, nek en liezen door vergrote lymfklieren;
- zwelling van de buik door vergroting van lever en milt;
- koorts en nachtzweten.
Bij het voortschrijden van de ziekte loopt men steeds sneller blauwe plekken op en kunnen bloedingen lang duren. Mensen met CLL zijn extra vatbaar voor terugkerende infecties zoals gordelroos (zie Herpes zoster).
Na een onderzoek zal de arts bloedtesten laten doen om te meten hoeveel rode bloedlichaampjes en hoeveel normale en abnormale witte bloedlichaampjes er in het bloed zitten. De arts kan ook een beenmergpunctie of botboring laten doen om weefselmonsters te verkrijgen.
Als de CLL zich nog in een beginstadium bevindt, is een behandeling niet altijd noodzakelijk, maar infecties moeten wel meteen worden aangepakt. Als de ziekte voortgeschreden is, zal de behandeling uit chemotherapie bestaan.
De meeste mensen met milde CLL leven nog minstens tien jaar. Mensen met een ernstige vorm van deze ziekte hebben een levensverwachting van maximaal vijf jaar.
- Leeftijd
- Zelden bij mensen onder 50 jaar, meestal bij mensen tussen 60 en 80 jaar
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Komt vaker voor bij mannen
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis
