Een ernstige daling van de bloeddruk, waardoor belangrijke organen te weinig bloed krijgen
Shock is een potentieel levensbedreigende aandoening die onmiddellijk moet worden behandeld. Artsen gebruiken de term shock voor een toestand waarin de patiënt koud en bleek is en instort ten gevolge van een lage bloeddruk die uit een ernstige verwonding of ziekte voortkomt. Als shock niet wordt behandeld, krijgen de vitale organen en weefsels te weinig zuurstof, met uiteindelijk een dodelijke afloop.
Shock kan het gevolg zijn van elke situatie waarin het hart niet voldoende bloed kan rondpompen of waarin er te weinig bloed is om rond te pompen. Het hart kan niet normaal functioneren als het beschadigd is door een hartinfarct (Hartinfarct) of als het hartritme abnormaal is (zie Hartritmestoornissen).
De oorzaak van shock door een tekort aan bloed in de bloedsomloop kan zijn: groot bloedverlies in het spijsverteringsstelsel of een zware verwonding. Het bloedvolume in het lichaam kan ook afnemen door vochtverlies als gevolg van ernstige brandwonden of heftige diarree.
Sommige aandoeningen, bijvoorbeeld allergische reacties (zie Anafylaxie) of een ernstige bloedinfectie (zie Sepsis), veroorzaken een verwijding van de bloedvaten, waardoor de bloeddruk sterk daalt en er shock optreedt.
De shock ontwikkelt zich soms pas uren na de verwonding of ziekte, maar zodra de bloeddruk te ver daalt, komen de symptomen op. De belangrijkste klachten zijn:
- verwardheid of onrust;
- koude, klamme huid en zweten;
- jachtig en oppervlakkig ademhalen;
- snelle hartslag;
- bewustzijnsverlies.
Er kunnen ook klachten van de onderliggende oorzaak optreden, bijvoorbeeld aanhoudende pijn op de borst door een hartaanval.
Als de shock niet onmiddellijk wordt behandeld, kunnen de organen beschadigd raken met diverse kwalen als gevolg, bijvoorbeeld nierfalen (Nierinsufficiëntie) en shocklong.
Iemand die in shock verkeert, moet onmiddellijk op de intensive of coronary care worden opgenomen om te worden behandeld en onder observatie te blijven. De eerste prioriteit is om de bloed- en zuurstoftoevoer naar de belangrijkste organen te herstellen, ongeacht de oorzaak van de shock. Onmiddellijke behandeling bestaat uit zuurstoftherapie, het intraveneus toedienen van vocht, bloed of bloedproducten, en uit medicijnen om de bloeddruk te verhogen. Als de oorzaak van de shock is vastgesteld, kan een specifieke behandeling beginnen. Bij bloedvergiftiging (sepsis) bijvoorbeeld worden antibiotica (Antibiotica) gegeven. Hevige bloedingen kunnen medicamenteus of operatief worden gestopt. De behandeling is succesvol als de bloedtoevoer naar de organen hersteld is voordat er door het zuurstoftekort onherstelbare schade is aangericht.
- Leeftijd
- Risicofactoren afhankelijk van de oorzaak
- Geen factoren van betekenis
- Geen factoren van betekenis
- Geslacht
- Geen factoren van betekenis
- Erfelijkheid
- Geen factoren van betekenis
- Leefwijze
- Geen factoren van betekenis