Teelbalkanker

Een kwaadaardige tumor in de teelbal

Hoewel teelbalkanker een zeldzame ziekte is, is het een van de meest voorkomende vormen van kanker bij mannen tussen twintig en veertig jaar. Het is ook een van de kankersoorten die het gemakkelijkst te genezen is, mits tijdig ontdekt. Toch kan deze kankervorm zich, als hij niet wordt behandeld, ook naar de lymfeklieren verspreiden, en uiteindelijk ook naar andere delen van het lichaam, met dodelijk gevolg. De ziekte doet zich meestal slechts in één teelbal voor.

De meeste tumoren van de teelbal ontwikkelen zich in de spermaproducerende cellen van de teelbal. Er zijn vier soorten tumoren: seminoom, embryonaal carcinoom, teratoom en choriocarcinoom. Seminomen komen bij teelbalkanker het meest voor, vooral bij mannen van 35 tot 45 jaar.

Teelbalkanker: Deze weefselvoorbeelden uit teelballen laten een normale weefselstructuur uit een gezonde teelbal zien en een afwijkende weefselstructuur uit een teelbal met kanker.

Normaal
Abnormaal

De oorzaken

De oorzaken van teelbalkanker zijn niet bekend, maar bepaalde factoren zijn wel risicoverhogend, bijvoorbeeld als de ziekte in de familie voorkomt of als men een niet-ingedaalde teelbal heeft; dit is een aandoening waarbij de teelbal voor de geboorte niet in het scrotum is ingedaald.

De symptomen

U merkt de symptomen alleen op als u uw teelballen regelmatig controleert (zie ZELFHULP: Onderzoek uw teelballen). De symptomen kunnen zijn:

harde pijnloze knobbel ter grootte van een erwt in de betreffende teelbal;
de normale grootte en textuur van de teelbal zijn veranderd;
doffe pijn in het scrotum;
zelden: een plotselinge scherpe pijn in de betreffende teelbal.

Voor het snel ontdekken en dus kunnen behandelen van de kanker is zelfonderzoek van uw teelballen van groot belang. Ga, als u veranderingen bespeurt, naar uw huisarts.

De diagnose

Uw huisarts zal de teelbal onderzoeken en een Een echo laten maken (procedure) laten maken. Hij of zij zal ook een speciaal bloedonderzoek laten doen om te kijken of er sprake is van kanker (zie Tumormarkeronderzoek). Als er een tumor wordt aangetroffen, zullen er nog meer bloedonderzoeken, CT- en MRI-scans volgen om te bepalen of de kanker zich heeft uitgezaaid.

De behandeling

Als er teelbalkanker wordt gediagnosticeerd, zal de aangedane teelbal operatief worden verwijderd. Als de kanker zich niet heeft uitgezaaid, is er wellicht geen verdere behandeling nodig. Men zal wel elke drie tot zes maanden het bloed blijven controleren om zeker te weten dat er geen uitzaaiingen zijn.

Als de kanker zich naar andere delen van het lichaam heeft uitgezaaid, zult u verder moeten worden behandeld. Dit kan opereren, bestralen en/of chemotherapie zijn. Als de kanker zich naar de lymfklieren in de buik heeft uitgezaaid, worden deze lymfklieren soms operatief verwijderd of wordt chemotherapie gegeven. Van de vier soorten tumoren zijn de seminomen het gemakkelijkst door opereren en bestralen te behandelen.

De prognose

De prognose hangt af van het soort kanker en het stadium waarin het is ontdekt. Teelbalkanker heeft een heel hoog genezingspercentage. Ongeveer vier op de tien tumoren zijn seminomen, en die bieden een overlevingspercentage van meer dan negen op de tien. Als de kanker al is uitgezaaid, daalt dit naar acht op de tien.

Het is niet waarschijnlijk dat het operatief verwijderen van een teelbal het seksueel functioneren of de vruchtbaarheid aantast waar die van tevoren normaal waren. Chemotherapie en bestraling kunnen de spermaproductie wel doen dalen, en daarmee de vruchtbaarheid tijdelijk of permanent aantasten. Desgewenst kunt u zaadvocht met normaal sperma vóór de behandeling al laten invriezen.